HighFive: Minder voedselver­spilling met AI

Voedselverspilling is een hardnekkige uitdaging in de voedingsmiddelenindustrie. Een gloednieuwe AI-oplossing, ontwikkeld binnen het Europese innovatieprogramma HighFive samen met RBK Group en partners, ondersteunt operators met realtime adviezen. Het resultaat: minder verspilling, met als extra bonussen efficiënter produceren én behoud van kwaliteit.

Bedrijven zijn altijd op zoek naar slimme productieprocessen. In de praktijk is het voor hen echter lastig om tijd vrij te maken voor kritische analyse van de bestaande processen. “Een bedrijf moet produceren. Zonder productie valt er immers niks te verkopen. Dat maakt het lastig om ruimte te vinden voor optimalisatie,” zegt Moché Chamla, projectleider HighFive bij RBK Group. Dankzij zijn jarenlange ervaring in de industrie kent hij als geen ander de uitdagingen die gepaard gaan met het implementeren van een ERP/MES-systeem in foodbedrijven. Volgens hem is het rendement echter groot wanneer bedrijven wél investeren in procesoptimalisatie. “Door processen te automatiseren en te optimaliseren kun je meer produceren binnen de gewenste kwaliteitsstandaard. Tegelijkertijd verminder je derving, re-work en give-away. Dat levert aanzienlijke besparingen op productiekosten op.”

HighFive

Binnen het HighFive-programma werken 33 bedrijven samen om Europese voedingsmiddelenbedrijven -van vlees- tot visverwerking en van agf- tot snacks- te helpen duurzamer te produceren. Voor RBK Group ligt hier een duidelijke kans: bezig zijn met vernieuwing door te focussen op de toepassing van kunstmatige intelligentie in het productieproces. Het project richt zich op het nauwkeurig vastleggen van procesdata. Een software-algoritme analyseert en interpreteert deze gegevens en adviseert operators hoe verspilling te voorkomen en kwaliteit te bewaken. Moché benadrukt dat juist de combinatie van FOBIS-software en de kennis van de consultants een groot voordeel biedt. “Tijdens mijn loopbaan in de foodindustrie heb ik gewerkt met alle ERP/MES-pakketten van de grote software vendors. De flexibiliteit van onze software, gecombineerd met oplossingsgericht advies, is een pluspunt voor foodbedrijven.”

Concrete adviezen

Een concreet voorbeeld komt uit de productie van verse vleeswaren. Producten zoals rosbief moeten vaak dezelfde dag nog worden geproduceerd en geleverd. Grondstoffen zijn weken van tevoren ingekocht en de planning staat vast. Op de dag zelf moet alles samenkomen. “Een ERP/MES-systeem moet dit perfect faciliteren. Onze oplossing maakt het mogelijk dat inkoop, planning en productie efficiënter op elkaar worden afgestemd. Dat is essentieel, zeker in tijden van personeelsschaarste en hoge kwaliteitseisen.” Ook bij de productie van droge worsten biedt de AI-toepassing kansen. Op de locatie van Zwanenberg Food Group in Vlagtwedde draait momenteel een pilot. Daar wordt het algoritme getest om verspilling terug te dringen in dit ambachtelijke proces. 

“Tijdens het droogproces verliest het worstendeeg gewicht. Operators vullen daarom standaard iets meer deeg in een darm, om boven de gestelde kwaliteitsgrens te blijven. Stel dat je 100 gram deeg nodig hebt, maar je vult voor de zekerheid 102 gram. Als het eindproduct uiteindelijk 52 gram weegt, heb je 2 gram weggegeven. Op jaarbasis levert dat forse verliezen op,” legt Moché uit. “Het algoritme koppelt historische data (zoals verwerkingsinformatie van grondstoffen) aan realtime data, waaronder vochtigheid, vetgehalte, zout en pH-waarde. Op basis daarvan geeft de software concrete adviezen. Zo weten operators precies hoeveel deeg nodig is om verspilling te vermijden zonder kwaliteitsrisico’s.”

Efficiënter werken

De kracht van de AI-oplossing ligt in de vertaalslag van data naar bruikbare adviezen. Waar systemen traditioneel vooral data registreren, helpt de nieuwe aanpak operators direct bij beslissingen. Dat maakt het werk niet alleen efficiënter, maar helpt ook bij het borgen van kennis. In een sector waar ervaren medewerkers schaarser worden, is dat een belangrijk voordeel. Moché: “Een ERP/MES-systeem verzamelt enorme hoeveelheden data. Het algoritme zorgt ervoor dat historische en actuele gegevens worden omgezet in duidelijke adviezen. Daarmee ondersteunen we operators en zorgen we dat beslissingen gebaseerd zijn op feiten.”

Begin klein

Volgens Moché moet de eerste stap vooral niet te groot zijn. “Belangrijk is om klein te beginnen. Pak eerst eens één productgroep of proceslijn aan. Zo wordt duidelijk welke winst er te behalen valt en ontstaat er vertrouwen.” Voor producenten die AI willen inzetten, is samenwerken met de juiste partner cruciaal. RBK Group levert daarbij niet alleen de software, maar ook advies en service. “We gaan zo ver dat klanten vaak zeggen dat wij onderdeel van hun bedrijf zijn. Dat is precies onze aanpak: we denken graag met ze mee. Samen op weg naar een duurzame toekomst, met slimme oplossingen. Jij leidt, AI scoort!” 

Het HighFive-project laat zien dat kunstmatige intelligentie operators kan helpen verspilling te verminderen en tegelijkertijd processen kan optimaliseren. De pilot bij Zwanenberg toont aan dat zelfs enkele grammen per product grote impact hebben op kosten en efficiëntie. “Hier ligt voor álle voedingsmiddelenbedrijven een kans”, besluit Moché. “Met kleine stappen zijn grote resultaten te boeken”

www.rbk.nl