Pieter Vos: Hygiëne: mensen maken het verschil

Je houdt netjes bij hoe vaak een ruimte wordt schoongemaakt, via inspecties controleer je op de naleving van persoonlijke hygiënerichtlijnen, je voert metingen uit om de aanwezigheid van micro-organismen vast te stellen. Er zijn drempelwaardes vastgesteld waarop je gaat sturen. Op een dag rolt er een alarmerende laboratoriumuitslag binnen: er is Listeria aangetroffen! Iedereen slaat op tilt. Want hóe kon dit gebeuren? Je had toch je KPI’s? En alle medewerkers hebben de verplichte E-learnings gevolgd! 

Maar bij hygiëne gaat het niet om KPI’s. Het draait om mensen. Om hoe ze werken en waarom ze dat zo doen. Het eerste wat ik daarom doe als ik bij een foodbedrijf over de vloer kom, is kijken, voelen en analyseren. De gemiddelde NVWA-medewerker doet precies hetzelfde. Bevalt het niet? Dan pakken ze er een zaklamp bij, om vaak bevestigd te krijgen wat ze bij de eerste oogopslag al vermoedden. 

Ik weet hoe lastig het kan zijn om de hygiëne te bewaken en te borgen, zeker op een multiculturele werkvloer. Al die nationaliteiten, die verschillende waarden en normen, de taalbarrières en Babylonische spraakverwarringen. Hoe krijg je daarin de neuzen dezelfde kant op? Niet met een doorsnee e-learning in ieder geval, uitgevoerd aan het einde van een vermoeiende werkdag, met foto’s van productielijnen in andere fabrieken, van andere producten, in andere situaties. Onherkenbaar. ‘Klik-klik-klik. Snel er doorheen. Hup naar huis!’ Dat moet én kan anders.

We zitten in kleine groepjes bij elkaar. Fysiek, niet online. Zo wordt iedere medewerker gezien en heeft een stem. Samen bekijken we de foto’s en video’s die ik maakte in hún fabriek: van concrete situaties en van de producten op specifieke plekken. Op de grond bijvoorbeeld, en daarna terug op de lopende band. Ik stel ze vragen: ‘Zou je dit thuis ook op deze manier bereiden? Zou jij het product, dat hier is geproduceerd, zélf opeten? Zou je het aan jouw kinderen of ouders te eten geven? En weet je wat de gevolgen kunnen zijn van slechte hygiënische omstandigheden voor de gezondheid; van je familie, van vreemden?’ Geloof me; het levert cultuur-overkoepelende antwoorden op. 

Wil je verandering? Dan zijn de sleutelwoorden herkenning, erkenning en bewustwording. Vies is vies. Dat mag je nooit, maar dan ook nooit, door de vingers zien.

Pieter Vos
Consultancy & Interim Management