Column IJsbrand Velzeboer: Opmerkelijke viespeuken

De houdbaarheid van voedingsmiddelen wordt in hoge mate bepaald door het feest dat micro-organismen aanrichten in ons eten. Zenuwachtige QA-managers trachten dit festijn te voorkomen en de voedselveiligheid te borgen door het invoeren van beheersmaatregelen, zoals een schoonmaakprotocol, kledingvoorschrift en degelijk basisvoorwaardenprogramma. Medewerkers worden als witte ruimtewezens ingepakt om te voorkomen dat menselijke besmettingen op kwetsbare bederfelijke producten terechtkomen. Toch gaat het vaak fout. In ieder voedselveiligheidssysteem zitten wel lekken en hiaten. In mijn hoofd klinkt dat liedje uit Monty Pythons Life of Brian: ‘If life seems jolly rotten, there's something you've forgotten…’

Het bedrijfstoilet voor productiemedewerkers bevat zelden een wasfonteintje in de directe nabijheid om de handen te reinigen na een ongelukje met het toiletpapier. Pas buiten het toilet staat een wastrog. Vreemd. Het Bouwbesluit schrijft zo’n decontaminatiefonteintje voor in ieder nieuwbouwhuis, terwijl de EU-hygiëne verordening dit geheel over het hoofd lijkt te zien. Daarin vinden we alleen slappe regels; dat de toiletten niet rechtstreeks mogen uitkomen in productieruimten en aangesloten moeten zijn op het riool bijvoorbeeld. 

En dan het drogen. Luchtdrogers zijn een hygiënische ramp! Ze drogen vuilresten vast aan je handen. Een handenwascontrole met UV licht en een luminiscerende handcrème brengt deze blinde vlekken feilloos aan het licht. Papieren handdoekjes verwijderen juist vuil door de mechanische actie; waarom zien we díe niet overal? Eenmaal terug op hun werkplek wriemelen de medewerkers aan hun neus, hun oren, hijsen hun broek op; en werken verder.

Ik kan nog wel even doorgaan. Want hoe zit het met bedrijfsmobieltje met dat vettige laagje, met de deurklinken, de witte bezoekershelmen en universele veiligheidssloffen, het trektouwtje van de snelloopdeur, de beugel van een palletwagen…?  Als ik vraag of deze verborgen viespeuken opgenomen zijn in het schoonmaakprogramma, is het vaak even stil. ‘Shit’ hoor ik dan. In mijn hoofd zingt Brian vrolijk verder: ‘Life is a piece of shit, when you look at it!’

IJsbrand Velzeboer
Curatief voedingsmiddelentechnoloog