Column Pieter Vos: VUCA-wereld

Er stond een lange rij voor koekjeswinkel X; op Instagram waren ze compleet viral gegaan. Snel had de ondernemer er een oven bijgekocht. Een maand later is de rij verdwenen... Nu staat de meute hongerig voor patatzaak Z omdat hun friet met bijzondere topping een stormachtige hit is op TikTok. We leven in een ‘VUCA-wereld’. Veranderlijk, onzeker, complex en dubbelzinnig. Het is geen vraag óf jouw markt zal veranderen, maar wanneer. En hoe? En in welke richting?

Onze zakelijke realiteit is chaotisch. Importheffingen kunnen morgen ineens de pan uitrijzen, waardoor jij jouw afzetmarkt in rook ziet opgaan. Het doet me denken aan het beroemde boekje ‘Wie heeft mijn kaas gepikt?’ van Spencer Johnsen en Kenneth Blanchard. In het boek verhuist een groepje muizen naar een pakhuis voor kaas. Compleet overdonderd door de hoeveelheid voedsel die ze daar aantreffen, denken ze nóóit meer wat te hoeven doen. Enkele soortgenoten krabben zich echter achter de oortjes. Is het écht zo mooi? Hoe groot is de voorraad wérkelijk? Op een dag is de kaas inderdaad op. De ene muis is als verlamd. Een andere ziet hierin een toffe uitdaging.

De kaasvoorraad in het verhaal is natuurlijk een metafoor voor alles wat goed, mooi en succesvol is: die mooie baan, een fijne relatie, een zekere afzetmarkt. Maar geen enkele voorraad is onuitputtelijk, niets blijft hetzelfde, zo luidt de boodschap. En beter dan je druk te maken over de vraag hóe jouw wereld zal veranderen, buig je je over de kwestie ‘Hoe zorg ik dat ik daar met mijn bedrijf op ben voorbereid?’

Essentieel daarvoor is een wendbare organisatie. Wendbaar zijn betekent níet dat je je focus verliest in waar je goed in bent. Wel dat je je kunt aanpassen aan veranderende omstandigheden. Dat begint, ook al lijkt dat een contradictie, met een stevig fundament: bouw aan een team van creatievelingen uit verschillende afdelingen binnen jouw organisatie die het voortouw neemt. Met mensen die niet bang zijn voor verandering, maar daarin een uitdaging zien. Die samen oplossingen bedenken voor de momenten dat de wereld weer eens op z’n kop staat.

Pieter Vos
Consultancy & Interim Management