IJsbrand Velzeboer: Onderbroe­kenlol met de koude was

In Amersfoort en omstreken was/is er paniek. Een fecale besmetting in het drinkwater leidde tot het advies om voor de veiligheid dat water eerst drie minuten te koken. Ondertussen schuilt er in al die energiezuinige huishoudens een veel groter gevaar waarvoor níet gewaarschuwd wordt: ondergoed wassen in koud water. Wat nu volgt is een ietwat vies verhaal, maar wél een met belangrijke boodschap.

De proefopstelling: een wasmachine met 10 kg droog wasgoed bevat zo’n 160 herenonderbroeken die mét wasmiddel koud ‘gereinigd’ worden in drie spoelgangen van ongeveer 20 liter. Zijn ze hiermee schoon? Vergeet het maar! Een simpel rekenmodel leert ons dat deze wastrommel zo’n 160 gram fecaal materiaal bevat, uitgaande van een ‘remstreep’ van 1 g per onderbroek. De literatuur vertelt ons dat er dan 5.10¹⁰ vegetatieve kiemen per gram in deze wastrommel zitten. Bij het wassen wordt deze inhoud grofweg driemaal verdund met steeds 20 liter schoon water. Bij een verdunningsreeks vindt er een lineaire afname van het kiemgetal plaats; geen logaritmische afdoding zoals bij een thermische decontaminatie. Uiteindelijk bevat ons koud gewassen wasgoed aan de drooglijn nog 2.10⁵ kiemen per gram. Wellicht hebben de wasmiddelen enig afdodend effect? Zeg 80%. Dan houden we toch nog een kiemgetal over van 4.10⁴ per gram wasgoed. Wie krijgt er geen jeuk bij de gedachte dat een koud gewassen onderbroek van 160 gram 6.400.000 bacteriën bevat?

We weten dat lichaamsvetten pas vloeibaar worden bij een temperatuur van bóven de 40 graden Celsius. Die vetten blijven dus lekker zitten, het liefst in de rubbers van de machine in de vorm van vetluis. De wasmiddellenindustrie heeft voor deze viezigheid een oplossing bedacht: speciale reinigingstabletten! Dat is de omgekeerde wereld. Ik zet toch geen trappers in m’n auto omdat de motor niet goed werkt?

Uiteraard is koud wassen van bedrijfskleding voor de voedingsmiddelenindustrie uit den boze. Dat hoort bij minimaal 90 graden Celsius te gebeuren, mét chloorhoudende wasmiddelen, en het moet daarna gestreken worden. Alleen dán is deze kleding afdoende gedecontamineerd en het kiemgetal <100 per 100 cm². Als het goed is, heeft iedere QA-manager dit proces gevalideerd en geverifieerd. Toch? Hmm… Gelukkig heb ik geen smetvrees.

IJsbrand Velzeboer
Curatief voedingsmiddelentechnoloog