Afgelopen zomer wandelde ik de Camino del Norte, meer dan 1.000 km van Hendaye in Frankrijk naar Santiago de Compostella in Spanje. En verder; naar Muxia en Finisterre ofwel naar ‘het einde van de wereld’. Ik liep vaak in m’n eentje, in de wetenschap nooit alleen te zijn. Dat gevoel was vooral sterk op de oudste paden; de weggetjes met uitgesleten keien van de al die mensen die hier eerder liepen. Gisteren, vorige maand, eeuwenlang geleden.
Hoewel ik op pad was gegaan met een paar concrete levensvragen, waaierden mijn gedachtes vooral uit naar… tja, nergens eigenlijk. Ze mengden zich moeiteloos met die wonderlijke sluier van gedachtes en zielen van al die andere pelgrims die mij waren voorgegaan. Ik hoef het niet filosofischer of hoogdravender te maken dan het was. Ook zij moeten toen van die basale gedachtes hebben gehad: ‘ik heb het warm, ik moest maar eens wat drinken, wat eten, wat is het hier mooi’. Hoog boven me het vogelgekwetter en het schreeuwen van de meeuwen. Onder mij een schouwspel van het onveranderlijke aanzwellen, zuchten en beuken van de zee tegen de rotskust en kliffen. Soms verliet ik het Camino-pad en rustte ik uit op een verlaten strandje. Of belandde ik in een dorpje, in een lokaal café. Soms vervolgde ik de weg met een andere pelgrim en deelden we onze verhalen. Soms leverde dat nieuwe, diepe inzichten op, of gekke, creatieve ideeën. ‘Zo simpel kan het zijn. Dit is álles wat ik nodig heb om gelukkig te zijn’, dacht ik vaak.
Ik voelde me een ‘peregrino’ in hart en ziel, precies volgens de betekenis van dat van oorsprong Latijnse woord. Reizend, trekkend, zwervend. Iemand die ‘per’ (over, voorbij) de ‘ager’ (akker) trekt en kíjkt.
Ik ben weer thuis, doordrongen van het gevoel dat er zo veel méér is dat me gelukkig maakt. Mijn familie en vrienden, en mijn werk en passie voor schrijven. Terugdenkend blijkt zo’n route lopen uitermate metaforisch voor het ‘gewone’ leven. En voor de lange weg van de eiwittransitie trouwens. Durf ook daarin op pad te gaan en te ontdekken. Wijk eens af van de gebaande paden en kijk verder dan je neus lang is. Sta open voor verandering. Verwonder en verdiep je in wat en wie (!) je dan allemaal tegenkomt. Het einde van de wereld? Zover is het gelukkig nog niet! Zoek elkaar op. Werk samen. Je bent nooit alleen.
Judith Witte
[email protected]
Bron: Vakblad Voedingsindustrie 2025