We scheiden ons afval braaf, zeker in de voedingsindustrie. Maar wie denkt dat daarmee alles netjes wordt gerecycled, komt bedrogen uit. Wageningen University & Research nam bijna 700 kunststofverpakkingen onder de loep. De conclusie is weinig geruststellend: binnen het Nederlandse systeem blijkt maar één op de vijf verpakkingen écht goed recyclebaar.
Wat blijkt? Van de 694 onderzochte verpakkingen is 79% níet goed recyclebaar. Vaak komt dat door lastige materiaalcombinaties of omdat het plastic te donker, te klein of ondoorzichtig is. Zelfs als iets technisch gezien kán worden gerecycled, gebeurt het in de praktijk meestal niet. Alleen verpakkingen die daadwerkelijk in Nederland worden gesorteerd én als recyclaat geschikt zijn voor gelijkwaardige toepassingen, vallen in de categorie ‘goed recyclebaar’. Dat is slechts 21%.
Verpakkingen van één soort plastic doen het aanmerkelijk beter. Denk aan transparant PET of polypropyleen. Die worden wél herkend in de sorteerinstallaties. Verpakkingen van polystyreen of PVC? Die halen die drempel vrijwel nooit. Ook veel vlees- en kaasverpakkingen, vaak opgebouwd uit meerdere lagen, zijn lastig te recyclen. Net als verpakkingen die simpelweg te klein zijn om goed verwerkt te worden.
In 2025 moet volgens Europese regels alle plastic verpakkingsmateriaal recyclebaar zijn. Klinkt mooi, maar de praktijk blijkt een stuk weerbarstiger. Het rapport stelt duidelijk: 'Technische recycleerbaarheid betekent niet automatisch dat een verpakking goed recycleerbaar is binnen het huidige systeem.' Een verpakking mag dan op papier voldoen, als er geen keten is die het materiaal daadwerkelijk verwerkt, is er feitelijk niets gewonnen. Producenten houden zich aan de regels, maar het zorgt lang niet altijd voor hoogwaardig hergebruik.
‘Design for recycling’ is volgens de onderzoekers cruciaal. Alleen verpakkingen die passen binnen de bestaande sorteersystemen maken kans op goede verwerking. Denk aan standaardmaterialen, zo min mogelijk kleurstoffen en simpele vormen. 'Recyclebaarheid houdt in dat een verpakking gesorteerd kan worden in een specifieke sorteerstroom, en dat het recyclaat dat daaruit voortkomt een gelijkwaardige toepassing kan krijgen.'
Voor producenten in de voedingssector ligt daar een duidelijke kans, én verantwoordelijkheid. Want volgens het rapport: betere alternatieven zijn er al. Nu nog de overstap maken.
Bron: WUR