Kans op kruisbe­smet­ting met allergenen bij waterher­ge­bruik

Voedingsproducenten hergebruiken steeds vaker water tijdens productie en reiniging. Daarmee besparen bedrijven water, maar ontstaat een voedselveiligheidsvraagstuk. Onderzoekers signaleren mogelijke overdracht van allergenen via hergebruikt proceswater.

Een review in npj Clean Water benoemt belangrijke kennislacunes. Onderzoekers vonden geen studies die allergenen in proceswater meten. Het daadwerkelijke risico voor consumenten blijft daardoor grotendeels onbekend.

Eiwitten kunnen in proceswater achterblijven

Voedselallergenen kunnen structuren hebben die afbraak en behandeling weerstaan. Voorbeelden zijn eiwitten uit melk, eieren, pinda’s en noten. Door die stabiliteit kunnen resten tijdens waterhergebruik aanwezig blijven.

Het risico hangt af van verschillende productiegebonden factoren. Denk aan watercontact, hergebruikfrequentie en aanwezige allergeenconcentraties. Ook behandelingseffectiviteit en eiwiteigenschappen beïnvloeden mogelijke overdracht.

Processen met dompelbaden of circulerend water vragen extra aandacht. Snijden, schillen en pellen kunnen extra eiwitten vrijmaken. Die eiwitten kunnen later andere producten in hetzelfde systeem bereiken.

Aanwezigheid van allergenen betekent echter niet automatisch consumentenblootstelling. Concentratie, immunoreactiviteit, portiegrootte en individuele gevoeligheid blijven bepalend.

Drivers and trends for water reuse in food processing systems and their impacts on allergen cross-contamination potential. Created in BioRender. Maal-Bared, R. (2026).

Betere monitoring blijft noodzakelijk

Waterbehandeling verschilt momenteel sterk tussen voedselverwerkende bedrijven. Een standaardaanpak voor allergenen in hergebruikt water ontbreekt.

Onderzoekers noemen daarom verschillende eiwitten als mogelijke indicatoren. Daarbij horen Bos d 5, Gal d 1 en Ara h 2. Ook Cor a 14 en Ses i 1 lijken bruikbaar.

Grotere eiwitten kunnen de werking van membranen helpen beoordelen. Daarnaast zien onderzoekers mogelijkheden voor betere sensoren en analysetechnieken.

Methoden zoals massaspectrometrie kunnen toekomstige detectie van allergenen ondersteunen. Online metingen kunnen laboratoriumanalyses en procescontroles uiteindelijk aanvullen.

Verder onderzoek moet aantonen welke allergenen waterbehandeling werkelijk overleven. Ook moet duidelijk worden welke resten volgende producten bereiken. Tot die tijd blijft waterhergebruik een belangrijk kennisgebied binnen allergenenbeheer.

Lees het hele artikel op Nature.com