Stijgende grondstof­prijzen raken de voedings­in­du­strie

Na de inflatiepiek van 2023 stabiliseerden supermarktprijzen op een hoger niveau. Voorlopende indicatoren wijzen nu op toenemende prijsdruk. ABN AMRO verwacht dat de voedingsinflatie eind 2026 en in 2027 weer oploopt. Niet alle voedingsproducenten kunnen hogere kosten volledig doorberekenen aan retailers. Daardoor komen de marges in de voedingssector onder druk.

Grondstoffen worden duurder

Binnen de Europese Unie komt circa 40 procent van de productiekosten van voeding uit agrarische grondstoffen. De overige 60 procent bestaat uit energie, transport, verpakkingen en arbeid.

De voedselprijsindex van de FAO steeg tijdens de eerste acht maanden van 2026 met 7 procent. Europa en de Verenigde Staten registreerden afgelopen zomer opnieuw hitte- en droogterecords. Volgens de Europese gewasprognoses van augustus blijven de verwachte opbrengsten 7 procent onder het vijfjaarsgemiddelde.

De suikerprijsindex steeg in augustus met 12 procent. De Europese bietenoogst valt tegen, terwijl Aziatische oogstramingen verslechteren. Daarnaast gaat meer Braziliaans suikerriet naar de productie van ethanol. Meteorologen verwachten dat El Niño zich eind 2026 sterk ontwikkelt.

Energie en arbeid tellen mee

De oorlog in Iran drijft de energieprijzen op. Dat raakt de voedselproductie rechtstreeks en transport en verpakkingen indirect. Aardgas vormt nog circa 70 procent van de energiemix binnen de sector. Langlopende energiecontracten bieden bedrijven bescherming tegen hogere prijzen. Na afloop van die contracten neemt de kostendruk toe.

Ook tarieven voor containervervoer en brandstofprijzen zijn hoog. Lage waterstanden maakten de Europese binnenvaart afgelopen zomer duurder. Arbeid vormt ongeveer 15 procent van de totale productiekosten. In het tweede kwartaal van 2026 stegen de cao-lonen in de voedingsmiddelensector met 4 procent op jaarbasis.

Onderhandelingen verharden

Historisch hoge wereldvoorraden van granen, tarwe en rijst dempen de gevolgen van ongunstig weer. Een groot deel van de agrarische grondstoffen wordt vooraf via contracten ingekocht. Daardoor werken prijsschommelingen slechts gedeeltelijk en geleidelijk door in de inkoopkosten.

Volgens ABN AMRO voelen voedingsmiddelenproducenten de hogere kosten eind 2026. Retailers blijven terughoudend met volledige doorberekening. De eerdere piek in de voedselinflatie ijlt nog na. Daardoor verharden de onderhandelingen tussen producenten en retailers naar verwachting. Niet iedere producent kan alle kosten doorberekenen, waardoor de druk op de marges toeneemt.

Abnamro.nl