Energie­markt zet agrarische sector onder spanning

De vooruitzichten voor de Nederlandse agrarische sector lopen uiteen. Dat blijkt uit de nieuwste Stand van de Agrarische sector van ABN AMRO. Sommige sectoren profiteren van hoge prijzen. Andere zien hun inkomsten juist teruglopen. Daarnaast speelt de oplopende spanning op de energiemarkt een grote rol. Vooral sectoren met hoge energiekosten houden dat goed in de gaten.

Prijsdruk bij melk, varkens en akkerbouw

Voor melkveehouders, varkenshouders en akkerbouwers ziet het beeld er minder rooskleurig uit. De prijzen van melk, varkensvlees, aardappelen en suikerbieten zijn gedaald. Dat werkt direct door in de inkomsten. Volgens ABN AMRO blijft een volledig herstel voorlopig uit. De bank verwacht de komende zes maanden nog geen duidelijke ommekeer in deze markten. Tegelijk komen de voorjaarskosten eraan. Die drukken extra op de liquiditeit van bedrijven.

In andere sectoren is het beeld anders. Kalverhouders en pluimveehouders profiteren al langer van krapte op de markt. In 2025 lagen hun inkomsten duidelijk boven het langjarig gemiddelde. Die situatie houdt voorlopig nog aan. Al lijkt de prijs van kalfsvlees inmiddels zijn piek te hebben bereikt. Ook in de glastuinbouw zijn de prijzen positief. Extreem weer in Zuid-Europa zorgde voor misoogsten bij verschillende groenten. Daardoor liggen de groenteprijzen hoger. Nederlandse glasgroentebedrijven profiteren daarvan.

Onrust op energiemarkten

De energiemarkt lijkt ondertussen opnieuw te bewegen. Oorlog in het Midden-Oosten speelt daarin een rol. Productiefaciliteiten raken beschadigd en vaarroutes staan onder druk. Vooral de Straat van Hormuz is belangrijk. Ongeveer een kwart van de wereldwijde oliehandel over zee loopt via deze route. Voor LNG gaat het om ongeveer een vijfde van de wereldhandel. Olie- en gasprijzen lopen inmiddels weer op. Toch liggen ze nog duidelijk onder het niveau van de energiecrisis in 2022.

Voor de glastuinbouw blijft energie een grote factor. Deze sector gebruikt zo’n 78 procent van alle energie binnen de land- en tuinbouw. Bij veel bedrijven vormt energie 15 tot 25 procent van de totale kosten. De afgelopen jaren is er wel veel veranderd. Bedrijven investeerden in energiebesparing en alternatieve energiebronnen. Sinds 2021 daalde het fossiele energieverbruik met ongeveer 20 procent.

Visserij extra gevoelig voor brandstofprijzen

Voor vissers telt elke liter brandstof. Gemiddeld vormt brandstof ongeveer 20 procent van de kosten. Tijdens de energiecrisis van 2022 liep dat zelfs op tot zo’n 25 procent. Veel vissers kopen hun brandstof op de spotmarkt. Stijgt de prijs, dan is dat direct zichtbaar in het bedrijfsresultaat. Het verbruik verschilt sterk per schip. Boomkorschepen gebruiken tot ongeveer 22.000 liter brandstof per week. Twinrigschepen zitten rond de 15.000 liter. Garnalenschepen verbruiken ongeveer 3.000 liter.

De sector heeft bovendien een moeilijke periode achter de rug. Brexit, het wegvallen van horeca-afzet tijdens Covid en de energiecrisis van 2022 lieten hun sporen na. Financiële reserves zijn dunner geworden. Investeringen werden uitgesteld. Juist daardoor zijn sommige vissers extra kwetsbaar als brandstofprijzen opnieuw langdurig stijgen. Vooral bij oudere boomkorschepen kan dat snel doorwerken in het resultaat.

Abnamro.nl