Column Pieter Vos: Onontgonnen terrein

Wereldwijd is er aan vetten en koolhydraten geen tekort. De bottleneck ligt bij de eiwitten. Dáár ontstaat schaarste. Toch belanden veel landbouwproducten, ook de eiwitrijke, nu in het (kracht)voer voor varkens, runderen en kippen. Die leveren, na de slacht, zeer nuttige eiwitten op voor de mens. Helaas gaat deze conversie gepaard met verlies en verspilling. Kan dat niet anders?

Die vraag, én de aandacht voor het voorkomen van verlies en verspilling, heeft tot dusver al veel moois opgeleverd. Voorheen waardeloze reststromen worden steeds vaker bijstromen; producten die de voedingsindustrie geld opleveren in plaats van kosten.

Ook telers en boeren zoeken naar meer efficiëntie en het voorkomen van verlies. Mede daarom passen ze bijvoorbeeld wissel- en rotatiebouw toe. Zo is groenbemesting een essentiële tool om uitputting van de grond en ziektes te voorkomen. Klaver, luzern en gras zijn bovendien goede stikstofbinders. Win-winst zou je denken. Toch zit er een addertje onder dat gras. Want hoewel nuttig en noodzakelijk, levert deze methode de agrariër tot dusver niet of nauwelijks extra geld op. Hoe kan dat ook? Hoe zij aan deze gewassen waarde kunnen tóevoegen, is nogal een onontgonnen terrein in de onderzoekswereld. 

Interessante initiatieven zoals die van Grassa zijn er wel. Dat stemt hoopvol. Maar denk je eens in wat er nog méér mogelijk is met al die reststromen die van het land komen!

Helaas stuiten we daar op een ándere bottleneck. Om meer waarde (lees: eiwitten!) uit deze stromen te halen, is meer onderzoek nodig. Meer geld. Zolang deze gewassen echter als waardeloos worden gezien als voedingsbron, blijven investeringen én onderzoek achter. 

Het gaat om méér dan geld alleen. Een minder intensieve landbouw is essentieel voor het voortbestaan van deze branche op de lange termijn. We moeten naar een vorm die minder schade aanricht, meer oog heeft voor het beschermen van de biodiversiteit én verlies en verspilling voorkomt; dus álle reststromen optimaal weet te benutten. Mijn oproep aan de politiek, ondernemers en kennisinstellingen: investeer in onderzoek! 

We hebben de landbouw keihard nodig; die levert immers de basisingrediënten van ons menselijk bestaan. En houdt de voedingsindustrie draaiend. Dat ook.

Pieter Vos
Consultancy & Interim Management