Zorgen over versoepeling pesticiden­regels

De Europese Commissie wil de regels voor gewasbeschermingsmiddelen ingrijpend versoepelen. Volgens foodwatch en andere milieu- en consumentenorganisaties is dat juridisch niet houdbaar. Een nieuw juridisch advies stelt dat de plannen leiden tot een lagere bescherming van mens en milieu. De voorstellen maken deel uit van een breder EU-pakket om regelgeving te vereenvoudigen.

Juridisch advies over EU-voorstel

Het juridisch advies is opgesteld in opdracht van foodwatch, PAN Duitsland, ClientEarth en meerdere Duitse milieuorganisaties. De juristen onderzochten of de voorgestelde wetswijzigingen het beschermingsniveau verlagen. Daarnaast is gekeken naar de verenigbaarheid met hoger Europees recht.

Volgens het advies leidt het voorstel tot een aanzienlijke verlaging van de bescherming van gezondheid en milieu. Ook bestaan er ernstige twijfels of het plan strookt met het voorzorgsbeginsel. Dat beginsel is vastgelegd in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het EU-Handvest van de grondrechten.

Wijzigingen in kernverordening pesticiden

De plannen zijn onderdeel van het Food and Feed Safety Omnibus-pakket. De Europese Commissie presenteerde dit pakket eind 2025. Een belangrijk onderdeel betreft Verordening (EG) nr. 1107/2009, de kernverordening voor de toelating van pesticiden in de EU.

De Commissie wil de verplichte periodieke herbeoordeling van werkzame stoffen grotendeels afschaffen. Veel pesticiden zouden daardoor voor onbepaalde tijd toegelaten blijven. Nieuwe wetenschappelijke inzichten leiden dan niet automatisch tot herbeoordeling of intrekking. Daarnaast stelt de Commissie voor om opbruik- en overgangstermijnen te verlengen. Middelen die schadelijk zijn bevonden, mogen dan nog langere tijd worden gebruikt na intrekking van de toelating.

Kritiek op rechtsgrond en besluitvorming

Volgens het juridisch advies staan de plannen haaks op jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EU. In het Blaise-arrest uit 2019 oordeelde het Hof dat het voorzorgsbeginsel strikt moet worden toegepast. Daarbij moet de laatste stand van de wetenschap worden betrokken.

Foodwatch uit stevige kritiek. “Wat de Europese Commissie voorstelt is niet alleen gevaarlijk, maar ook juridisch onhoudbaar,” zegt campaigner Tahnee Didderen. Foodwatch roept de Nederlandse regering op het voorstel af te wijzen tijdens de Europese Raad van 2 februari.