Supermarkten sturen eiwittransitie in foodsector

Nederlandse supermarkten nemen binnen Europa een opvallende positie in als het gaat om klimaatbeleid en de eiwittransitie. Uit de Superlist Environment Europe 2026 blijkt dat Albert Heijn, Jumbo en Lidl Nederland vergaand rapporteren over emissies en concrete doelen hanteren voor plantaardige eiwitten. Tegelijkertijd laat het rapport zien dat daadwerkelijke emissiereductie beperkt blijft. Daarmee ontstaat een spanningsveld dat direct raakt aan de Nederlandse voedingsindustrie.

Transparantie en klimaatplannen lopen voorop

Albert Heijn en Lidl Nederland behoren tot de zeven Europese supermarkten met een gepubliceerde, gedetailleerde klimaatroadmap. In deze roadmaps zijn maatregelen opgenomen om vooral Scope 3-emissies te reduceren. Jumbo heeft wel reductiedoelen vastgesteld, maar nog geen volledige roadmap gepubliceerd. Alle drie rapporteren hun uitstoot jaarlijks en maken daarbij onderscheid tussen Scope 1, 2 en 3.

Albert Heijn valt op als eerste supermarkt die methaanemissies afzonderlijk rapporteert en hiervoor een reductiedoel heeft vastgesteld. Volgens het rapport is dit relevant, omdat methaan een belangrijke rol speelt binnen landbouwgerelateerde emissies.

Eiwitverhouding expliciet onderdeel van beleid

Alle Nederlandse supermarkten in het onderzoek hebben de eiwittransitie opgenomen in hun klimaatplannen. Albert Heijn, Jumbo en Lidl Nederland hanteren een doelstelling van 60 procent plantaardige en 40 procent dierlijke eiwitten in 2030. Daarnaast hebben zij een tussendoel van 50 procent plantaardig in 2025. Deze doelen zijn in lijn met de Planetary Health Diet.

De supermarkten rapporteren hun eiwitverhouding op basis van totale verkoopvolumes. Volgens het rapport experimenteren zij sinds 2022 met verschillende maatregelen om de verkoop van plantaardige producten te stimuleren, waaronder prijsmaatregelen en aanpassingen in de winkelinrichting.

Emissiereductie blijft achter

Ondanks de ambities laat het rapport zien dat de totale broeikasgasemissies van Nederlandse supermarkten nog geen structureel dalende trend vertonen. Jumbo is de enige supermarkt die een aantoonbare daling van de totale uitstoot rapporteert sinds het begin van de metingen. Bij Albert Heijn en Lidl Nederland zorgen fluctuaties in Scope 3-emissies voor een wisselend beeld.

Alle drie supermarkten geven aan financiële ondersteuning te bieden aan leveranciers om verduurzaming te stimuleren, onder meer via premies, fondsen en pilots. Volgens het rapport is deze ondersteuning nodig, omdat het grootste deel van de uitstoot buiten de directe bedrijfsvoering plaatsvindt.

Thequestionmark.org