WUR ziet kansen in verplichte biologi­sche inkoop

Het biologische landbouwareaal moet in vijf jaar verdrievoudigen. Eind 2025 was circa 5 procent van het areaal biologisch. De kabinetsambitie voor 2030 bedraagt echter 15 procent. Daarvoor is ongeveer 180.300 hectare extra biologisch areaal nodig. Wageningen Social & Economic Research onderzocht twee maatregelen die de vraag blijvend kunnen vergroten. Vooral een mogelijke inkoopverplichting kan de inkoop van biologische grondstoffen direct beïnvloeden.

Verwerkers als schakel

De meest ingrijpende optie stelt een oplopend minimum aan het aandeel biologische grondstoffen of producten. De eis kan gelden bij inkoop, verwerking of samenstelling van het assortiment. Afhankelijk van de gekozen variant geldt dat voor verwerkers, retailers of beide.

Het rapport noemt vooral zuivel, granen en brood, suiker en aardappelproducten. Bij deze productgroepen komen grote volumes bij enkele verwerkers samen. Langjarige inkoopverplichtingen kunnen omschakelende boeren daardoor meer zekerheid bieden.

Voor voedingsbedrijven zijn mogelijk aanpassingen binnen bestaande ketens nodig. Het gaat om certificering, logistiek en administratieve systemen. Bij fysieke bijmenging kunnen extra investeringen nodig zijn. WUR noemt daarbij gescheiden opslag, verwerking en traceerbaarheid.

Buitenlandse biologische grondstoffen kunnen de extra vraag invullen zonder groei van het Nederlandse areaal. Daarnaast noemt WUR hogere kosten, extra administratie en mogelijke druk op marges.

Overheid koopt biologisch

De tweede optie is een bindende minimumnorm voor publieke inkoop. Deze zou vanaf 2027 gefaseerd kunnen worden ingevoerd. De norm kan gelden voor catering bij het Rijk, gemeentelijke kantines, ziekenhuizen, scholen en Defensie.

Het directe effect op de ingekochte hoeveelheden blijft waarschijnlijk beperkt. Publieke catering vormt slechts een klein deel van de Nederlandse uitgaven aan voedsel. De maatregel kan cateraars en leveranciers wel meer afnamezekerheid bieden.

Nog geen verplichting

Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur gaf opdracht voor het onderzoek. Het rapport beschrijft kansrijke opties, maar nog geen vastgesteld beleid. De juridische haalbaarheid en precieze uitwerking moeten nog worden onderzocht.

EU-regels staan geen eis voor uitsluitend Nederlands biologisch voedsel toe. WUR adviseert een parallel traject met convenanten en wetgeving. Verwerkers, retailers en cateraars moeten bij de verdere uitwerking worden betrokken.

Bron: rapport ‘Stimulering van de vraag naar biologische landbouwproducten uit Nederland’