Voedings­in­dustrie herstelt, maar kosten blijven hoog

Na vijf hectische jaren lijkt de Nederlandse voedingsindustrie iets meer rust te krijgen. De consument went aan de hogere prijzen en door het herstel van de koopkracht trekken de verkoopvolumes weer voorzichtig aan. Toch blijft margeherstel lastig. De kosten voor grondstoffen, arbeid en energie blijven hoog, waardoor de winstdruk groot is.

Prijsgat tussen A-merken en huismerken groeit

Rabobank verwacht voor 2026 een groei van bijna 3 procent in de totale supermarktomzet. Die groei komt door een lichte volumestijging en prijsverhogingen. Dat is welkom voor supermarkten, die de afgelopen jaren hun marges zagen dalen door hogere inkoop- en loonkosten.

Het prijsverschil tussen merkproducten en huismerken is opgelopen tot bijna 40 procent. Dat vergroot volgens Rabobank de kans op de introductie van een nieuw prijspunt: producten die iets goedkoper zijn dan A-merken, maar duidelijk boven het huismerk zitten. Innovatieve huismerkleveranciers en B-merkproducenten kunnen daar mogelijk van profiteren.

Lees ook: 'Wie vult de kloof tussen A-merk en huismerk?'

Grondstofmarkten blijven onrustig

Voor de voedingsmiddelenindustrie verloopt 2025 tot nu toe gunstig wat betreft omzet. Vooral hogere grondstofprijzen voor zuivel, vlees en koffie stuwden de cijfers. In de tweede helft van het jaar lijkt de ontwikkeling van deze prijzen te stabiliseren, wat de groei afremt. Voor 2026 verwacht Rabobank dat de voedselverwerkende industrie blijft profiteren van het vraagherstel in de supermarkten.

De cacaomarkt blijft echter grillig. De prijs ligt nog altijd ruim drie keer hoger dan in 2021. Ondanks een recente daling is er volgens Rabobank weinig ruimte voor lagere consumentenprijzen. Producenten zoeken naar alternatieve teeltgebieden, teelttechnieken en cacaovervangers.

Ook de aardappelmarkt beweegt sterk. De exportwaarde van bevroren aardappelproducten steeg tussen 2019 en 2024 van 7,7 naar 13,2 miljard dollar. China en India veranderden van netto-importeurs in netto-exporteurs. Nederland vertegenwoordigt nog altijd ongeveer de helft van de wereldwijde pootaardappelexport, maar verdere uitbreiding wordt bemoeilijkt door extreme weersomstandigheden en regelgeving op het gebied van gewasbescherming en waterkwaliteit.

Lees ook: 'Chocola­de­prijs stabili­seert, maar blijft hoog'

Water steeds belangrijker thema

Water is een essentieel onderdeel van het productieproces in de voedingsindustrie. Het wordt gebruikt als grondstof, om te wassen, te koelen, te bereiden en te verhitten. De beschikbaarheid staat echter onder druk. De vraag naar drinkwater stijgt, terwijl grond- en oppervlaktewater schaarser worden. “Het plaatsen van een watermeter en het aanschaffen van zuinige machines alleen is niet voldoende,” aldus Rabobank. “Bedrijven moeten integraal kijken naar waar en hoe zij water gebruiken.”

Het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing draagt bedrijven op om hun zakelijk watergebruik in 2035 met 20 procent te verminderen ten opzichte van 2016–2019. Rabobank wijst erop dat er nog veel winst te behalen is door inzicht te krijgen in de samenhang tussen water- en energiegebruik en in de mogelijkheden voor circulair waterverbruik.

Rabobank.nl