Reststromen vis: van vismeel naar voedsel voor mensen?

Visverwerkers benutten vrijwel alles wat hun productie binnenkomt. Toch betekent weinig voedselverspilling niet automatisch dat grondstoffen zo hoogwaardig mogelijk worden benut. De Monitor Voedselverspilling over 2025 brengt het verschil in beeld. Veel reststromen gaan naar vismeel en voer voor huisdieren. Een deel daarvan is mogelijk geschikt voor verwerking tot voedsel voor mensen. Daar liggen nog kansen voor de sector.

Elf bedrijven leverden gegevens over hun eigen processen in Nederland. Buitenlandse verwerking, zoals het pellen van garnalen, valt buiten het onderzoek. Samen Tegen Voedselverspilling, Wageningen University & Research en de Visfederatie namen het initiatief. Het ministerie van LVVN ondersteunt de monitor naar voedselverspilling.

Reststromen verschillen per vissoort

Bij visverwerking vormt gemiddeld 40% van het inkomende volume een reststroom. Het gaat vooral om graten, afsnijdsels en koppen. De hoeveelheid hangt af van de vissoort die bedrijven verwerken.

Ongeveer een kwart van deze reststromen is bestemd voor menselijke consumptie. Circa 75% betreft categorie 3-materiaal, dat bedrijven doorverkopen aan verwerkers. Volgens deelnemers verwerken die het doorgaans tot vismeel en huisdiervoer. Deze toepassingen tellen binnen de monitor niet mee als voedselverspilling. Van het bruikbare inkomende volume blijft 0,3% over voor verbranding.

Schelpen en zand terug naar zee

In de schaal- en schelpdiersector vormt 6,6% van het inkomende volume een reststroom. Die bestaat voornamelijk uit schelpen, zand en ander materiaal. Dit komt vrij bij het schoonmaken en verwerken van bijvoorbeeld mosselen.

Het meeste gaat terug naar zee als voedingsbodem voor nieuwe kweek. Een klein deel is geschikt voor verwerking tot vismeel. De voedselverspilling bedraagt volgens de monitor 0,4% van het inkomende volume.

Bestemming beter in kaart brengen

Niet elke reststroom is zonder meer geschikt voor menselijke consumptie. Bedrijven kunnen gericht onderzoeken welk deel daarvoor mogelijk in aanmerking komt. Daarvoor moeten zij de samenstelling en bestemming van hun reststromen kennen.

Samen met reststroomverwerkers kunnen zij de bestemming van doorverkochte stromen beter vastleggen. Zo wordt duidelijker welk deel uiteindelijk als voedselverspilling eindigt. Ook helpt dit bepalen welke stromen een hoogwaardigere toepassing kunnen krijgen.

Samentegenvoedselverspilling.nl