Landbouwquota als wisselgeld in handelsoorlog VS

Na een half jaar handelsspanningen hebben de EU en VS op 28 juli 2025 een akkoord gesloten. De dreiging van een tarief van 30 procent is van tafel; in plaats daarvan geldt nu een standaard importheffing van 15 procent – ook voor landbouwproducten. Uitzonderingen voor voeding, zoals eerder nog voor Goudse en Edammer kaas, zijn er dit keer niet.

ABN AMRO verwacht dat de Nederlandse landbouwexport naar de VS met 35 procent afneemt. Vooral vis, groenten en fruit en zuivel worden geraakt. Deze daling vertegenwoordigt ongeveer 0,5 procent van de totale landbouwexport. Voor individuele bedrijven met veel afzet in de VS kunnen de gevolgen aanzienlijk zijn.

Europese regels versoepeld

Als onderdeel van de handelsdeal versoepelt de EU regels voor Amerikaanse producenten. Zo worden quota’s verruimd voor onder andere kaas, sojabonen, zalm, koolvis, garnalen en melkpoeder. Ook vervallen invoerheffingen op zaden, kunstmest, aardappelen en gedroogde vruchten en groenten. Onderzocht wordt of versimpeling van de certificering van voedselveiligheid voor varkensvlees en zuivel mogelijk is. De Europese Commissie stelt dat de duurzaamheidseisen overeind blijven, maar past wel in de bredere trend van vereenvoudiging, zoals via de Omnibus-wetgeving.

De Amerikaanse importheffing raakt niet alleen via hogere prijzen. De zwakke dollar verergert het effect: Amerikaanse importeurs moeten meer dollars betalen voor Europese producten. Tegelijk maakt de EU haast met nieuwe handelsakkoorden met landen als Mexico en de Mercosur-blok om markten te spreiden.

Meer aanbod, lagere prijzen

Door meer Amerikaanse landbouwproducten op de Europese markt, ontstaat prijsdruk. Vooral Nederlandse producenten van zuivel merken dat. De EU voorkomt met het akkoord dat er Europese tegenmaatregelen komen, wat gunstig is voor de veevoerbranche. Ongeveer 30 procent van de Europese soja komt uit de VS. Overigens worden niet alle Europese importtarieven afgeschaald. Voor tomaten, komkommers, courgettes, appels en peren blijven de bestaande tarieven in stand. Ook voor pluimvee- en rundveevlees zijn geen veranderingen aangekondigd.

De impact op de totale landbouwexport blijft beperkt, al blijft onzekerheid bestaan. Afspraken over certificering en technische standaarden kosten vaak tijd. Ook politieke tegenstand in Brussel en juridische procedures in de VS zorgen voor vertraging. Trump blijft bovendien onvoorspelbaar.

Op korte termijn is de schade te overzien, maar op de middellange termijn kunnen prijsdruk en regeldruk wel degelijk voelbaar zijn.

Download het volledige rapport.