Jonge boeren hard nodig voor stabiele voedselketens

De landbouw vergrijst in hoog tempo. Dat is niet alleen een probleem voor boerderijen zelf, maar ook voor de hele voedselketen die ervan afhankelijk is. De urgentie wordt groter, en dat voelt de sector dagelijks.

Jonge agrariërs nodig voor continuïteit

In Nederland is nog maar tien procent van de agrarische ondernemers jonger dan 40 jaar. Tegelijk heeft meer dan de helft van de boeren boven de 50 geen opvolger klaarstaan. Dat zet druk op de toekomst van onze voedselproductie. De Europese Commissie kwam daarom in oktober met plannen om bedrijfsopvolging te stimuleren. Het doel: het aandeel jonge landbouwers in de EU tegen 2040 verdubbelen naar 24 procent. Want juist zij zijn belangrijk voor voedselzekerheid én voor een leefbaar platteland.

Ons land telt zo’n 49.000 landbouwbedrijven. Groot, klein, alles daartussen. De meesten werken vanuit een personenvennootschap; grotere glasgroentebedrijven kiezen vaker voor een bv. Opvallend is dat jonge boeren vooral bij de grotere bedrijven te vinden zijn. Uit onderzoek van Ipsos I&O blijkt verder dat opvolging meestal binnen de familie wordt gezocht: in 90 procent van de gevallen is een familielid de beoogde opvolger. Slechts vier procent overweegt te stoppen met het bedrijf.

Productiebeeld 2025 positief, daarna krimp

Voor 2025 ziet ABN AMRO een volumestijging van drie procent in de agrarische sector en visserij. Oogsten in de akkerbouw lagen fors hoger dan in 2024 en de melkproductie trok, na een dip, weer sterk aan. Maar daarna verandert het beeld. In 2026 en 2027 wordt een krimp van respectievelijk -2,0 en -0,5 procent verwacht. Vooral door een verdere daling van de veestapel. Opmerkelijk is dat het akkerbouwareaal dit jaar juist met drie procent groeide.

Overdracht blijft complex en kapitaalintensief

Een bedrijf overdragen klinkt eenvoudig, maar dat is het zelden. Hoge grondprijzen maken het financiële plaatje lastiger, terwijl de emotionele kant binnen families soms even zwaar weegt. Melkveehouders krijgen daar vanaf 2032 nog een extra uitdaging bij: volledig grondgebonden werken. Grond is schaars, duur en daarmee bepalend voor wat een bedrijf kan.

Daarmee is het toekomstperspectief niet altijd helder. Vergunningen, regels, locatie; alles speelt mee. En dat maakt keuzes voor opvolgers soms ingewikkeld. Fiscale regelingen zoals de BOR, vestigingssteun voor jonge landbouwers en de doorschuifregeling blijven daarom belangrijk. Net als nieuwe vormen van toegang tot land via pacht, erfpacht of initiatieven als Aardpeer en Land van Ons. Binnen families helpt het vooral om tijdig met elkaar te praten. Dat voorkomt verrassingen wanneer het moment van overdracht echt dichterbij komt.

Abnamro.nl