Herkomst kweekzalm vaak onduide­lijk, ondanks keurmerk

Zalm is een belangrijk product binnen de Nederlandse visketen. Verwerkers en retailers maken daarbij veel gebruik van keurmerken zoals ASC en GGN. Deze labels spelen een rol in inkoop, positionering en communicatie. Nieuw onderzoek van foodwatch plaatst kanttekeningen bij de mate van transparantie binnen deze certificeringssystemen.

Herkomst vaak niet te herleiden

De herkomst van kweekzalm blijkt in de praktijk lastig te traceren. Codes op verpakkingen leiden meestal naar een leverancier of verwerker, niet naar een specifieke kwekerij. Foodwatch onderzocht acht zalmproducten van Albert Heijn, Lidl en Jumbo. In drie gevallen kon één concrete kwekerij worden vastgesteld. Bij drie producten bleef die informatie volledig uit.

Ook wanneer een kwekerij bekend is, blijft aanvullende informatie beperkt beschikbaar. Gegevens over sterftecijfers, ziekte-uitbraken en behandelingen zijn niet eenvoudig publiek toegankelijk. Daardoor is de situatie op productieniveau voor consumenten en ketenpartijen lastig te beoordelen.

Structurele sterfte in de keten

De productie van kweekzalm vindt plaats in een grootschalig en intensief systeem. Hoge bezettingsgraden dragen bij aan efficiëntie, maar brengen ook uitdagingen met zich mee. Volgens foodwatch is sterfte binnen dit systeem een terugkerend verschijnsel.

In Noorwegen stierven in 2023 circa 100 miljoen gekweekte zalmen. Wereldwijd ging het tussen 2012 en 2022 om minstens 865 miljoen dieren. Behandelingen tegen parasieten en ziekten, zoals chemische baden en warmwaterbehandelingen, spelen volgens het rapport een rol in deze uitval.

Keurmerken bieden beperkte zekerheid

Keurmerken zoals ASC worden in de keten gebruikt als referentie voor verantwoorde productie. Foodwatch stelt dat deze certificering in de praktijk beperkingen kent. Certificering vindt plaats op bedrijfsniveau en dekt niet altijd de volledige levenscyclus van de vis.

Daarnaast vindt controle plaats via steekproeven en zijn keurmerken afhankelijk van licentie-inkomsten. Volgens het rapport leidt dit ertoe dat niet alle informatie, zoals incidenten en sterftecijfers per kwekerij, publiek beschikbaar is.

Foodwatch.org