De Nederlandse voedingsindustrie draait goed. Sterker nog, ABN AMRO verwacht dat de volumegroei in 2025 hoger uitkomt dan de eerdere prognose van 1%. Mooi nieuws, maar achter die cijfers schuilt een weerbarstige werkelijkheid. De ketens zijn grilliger, kosten lopen op en klanten stellen hogere eisen dan ooit.
“Leveringszekerheid en betrouwbaarheid zijn belangrijker dan ooit,” zegt Melanie Murk, sectoreconoom Agri & Food bij ABN AMRO. Volgens haar hebben vooral bedrijven die hun ketens goed in kaart hebben, data slim gebruiken en langdurige relaties onderhouden met leveranciers en klanten, een voorsprong.
De voedingsindustrie blijft intussen een zwaargewicht binnen de Nederlandse economie. In 2023 bedroeg de productiewaarde €114,4 miljard, goed voor bijna een vijfde van de totale industriële productie. En met 163.000 directe banen en nog eens 398.000 indirecte banen draait de sector op volle toeren.
Toch is die kracht ook een kwetsbaarheid. Ruim 60% van de omzet komt uit het buitenland. “Een ruime meerderheid van de bedrijven heeft zorgen over geopolitiek en veranderingen in de vraag,” zegt Murk. “Die zorgen zijn niet onterecht.”
Een hogere groeiverwachting dus, maar geen reden om achterover te leunen. De sector kampt met hoge kosten, personeelstekorten en steeds strengere eisen van klanten en overheden. En dan is er nog het klimaat: misoogsten en extreme weersomstandigheden zorgen geregeld voor schokken in de keten. “De tijd van pure focus op efficiency en just-in-time is voorbij. Bedrijven bouwen weer meer voorraden op,” aldus Murk.
Ondanks alle uitdagingen blijft er ruimte voor groei, vooral door vernieuwing. Murk ziet kansen in automatisering en datagedreven werken om productiviteit te behouden. En ook de consument helpt een handje. “We zien een tweedeling tussen gezondheid en duurzaamheid enerzijds, en gemak en genieten anderzijds,” zegt ze. Producenten spelen daar slim op in, met hybride producten en nieuwe smaakcombinaties.
Volgens Murk draait het succes om meer dan volume alleen. Bedrijven die investeren in digitalisering, flexibel werken en nauwe relaties met hun leveranciers en klanten onderhouden, hebben een streep voor. “Niet hoeveel tonnen je verkoopt telt, maar wél welke,” zegt ze. “Groei zit steeds vaker in waarde.”
Bron: ABN Amro