Exportbe­per­kingen verhogen druk op foodketen

Wereldwijd nemen exportbeperkingen op grondstoffen snel toe. Landen houden grondstoffen vaker binnen de eigen grenzen om hun industrie te beschermen of extra inkomsten te genereren. Voor de Nederlandse voedingsindustrie kan dat gevolgen hebben voor prijzen, beschikbaarheid en leveringszekerheid binnen de keten.

De maatregelen raken niet alleen de landbouw, maar werken door in de hele voedselketen. Van kunstmest en machineonderdelen tot energie en logistiek: veel processen binnen de voedingsindustrie zijn afhankelijk van grondstoffen uit het buitenland. Wanneer landen export beperken, kunnen kosten oplopen en levertijden toenemen. Vooral voor een open economie als Nederland zorgt dat voor extra kwetsbaarheid.

Meer beperkingen op grondstoffen

Steeds meer landen voeren maatregelen in zoals exportheffingen, quota en exportverboden. Sinds 2009 is het aantal van deze maatregelen sterk gegroeid. Vooral de afgelopen jaren liep dat verder op.

China, Rusland en Vietnam spelen hierin een belangrijke rol. Zij beperken de uitvoer van grondstoffen die wereldwijd nodig zijn voor productieprocessen. Voor Nederland is dat relevant, omdat veel sectoren afhankelijk zijn van internationale handel en import van grondstoffen.

Effecten in de keten

Veel landbouw- en voedselproductie draait op grondstoffen uit het buitenland. Denk aan mineralen voor kunstmest, metalen voor machines en installaties en energie voor verwerking en logistiek. Wanneer exportbeperkingen toenemen, kunnen prijzen stijgen en grondstoffen schaarser worden. Ook kunnen vertragingen ontstaan binnen de keten.

Volgens het rapport kunnen grondstoffen zoals fosfaat en kalium duurder of minder beschikbaar worden. Daarnaast kunnen onderdelen met metalen of zeldzame materialen moeilijker verkrijgbaar zijn. Ook investeringen in elektrificatie en precisielandbouw kunnen hierdoor duurder uitvallen.

Druk op internationale handel

Een belangrijk punt uit het rapport is dat landen elkaars maatregelen regelmatig overnemen. Wanneer één land export beperkt, volgen andere landen soms met vergelijkbare stappen. Dat kan de druk op de wereldmarkt verder vergroten. Voor bedrijven neemt daardoor de onzekerheid in de keten toe.

De OECD benadrukt daarom het belang van internationale samenwerking om handelsverstoringen te beperken. Voor Nederland blijft toegang tot internationale markten en grondstoffen belangrijk, juist voor sectoren die sterk afhankelijk zijn van import en export.

Agroberichtenbuitenland.nl