Druk op voedings­in­dustrie remt groei in 2026

De rem gaat erop. Waar de voedingsindustrie in 2025 nog ruim 3% groei aantikt, valt die stijgende lijn volgend jaar stil. Dat gebeurt omdat bedrijven al langere tijd tegen dezelfde muur aanlopen: te weinig ruimte, te weinig mensen en te veel barrières. Toch is er ook een klein pluspuntje, want consumenten krijgen wat meer te besteden.

Productie vlakt af

In 2025 schuift het productieniveau weer dicht richting de piek van 2018. Een mooie opsteker, al is een deel simpelweg inhaalvraag. Maar in 2026 stokt die beweging. Niet vreemd: uitbreiden lukt nauwelijks door netcongestie, schaarse stikstofruimte en een krappe arbeidsmarkt.

Daarbij helpt de krimp van de veestapel ook niet bepaald mee. Zelfs de tijdelijke opleving van de melkaanvoer verandert niet dat het aanbod op termijn krapper wordt. Zuivelverwerkers zetten daarom meer in op melkstromen uit België en Duitsland en verschuiven naar producten met meer waarde. Slachterijen krijgen ook te maken met een dalend aantal dieren en zien hun volumes afnemen.

Producentenvertrouwen negatief

Het producentenvertrouwen blijft dit jaar vrijwel constant negatief. De laatste maanden zelfs steeds erger. Fabrikanten worstelen met investeringen die moeilijk rond te krijgen zijn en zien tegelijk het aantal klanten met lagere vraag oplopen. De omzet stijgt daardoor vooral door hogere prijzen, niet door meer volume. Dat knelt, zeker omdat de voorlopige productiecijfers een mooier beeld schetsen dan de praktijk.

Ondertussen schuift het speelveld bij grondstoffen. De cacao-industrie kampt met een fors lagere beschikbaarheid, wat productievolumes blijft raken. Aardappel- en suikerverwerkers hebben juist te maken met ruime voorraden en sturen op areaalreductie in 2026. En dan dalen ook nog de prijzen van zuivel, suiker, cacao en energie. Dat is prettig voor inkopers, en uiteindelijk voor consumenten, maar minder gunstig voor primaire verwerkers.

Handel blijft zoeken naar balans

Buiten Nederland loopt de omzet harder dan in eigen land. Vooral de uitvoer naar Polen en Spanje groeit stevig door, terwijl de VS en China iets achterblijven. Fabrikanten passen hun strategie aan vanwege eerdere handelsverstoringen; soms klein, soms via grotere stappen zoals M&A. Nieuwe handelsdeals geven bedrijven toegang tot meer grondstoffen, zoals soja, vis, noten en palmolie. En als het Mercosur-verdrag wordt getekend, gaat de Europese markt stap voor stap verder open voor Zuid-Amerikaanse suiker, rund- en pluimveevlees. Dat zorgt voor kansen én spanning in de sector. Want hoewel Trump zijn tarievenstorm is gaan liggen, blijft de geopolitieke onzekerheid hoog.

Politieke keuzes gaan het verschil maken

Met een nieuw kabinet in de maak, schuiven stikstof, netcongestie en handelsbeleid meteen naar voren. Partijen pleiten voor bindende afspraken over gezonder voedsel. Ideeën variëren van suikerbelastingen tot wettelijke grenzen aan suikergehaltes. Innovatie krijgt ook aandacht, zoals kweekvlees en biotech, al blijven de trage EU-procedures een flinke hobbel. Nederland blijft een proeftuin, maar of dat leidt tot snellere toegang tot de markt in Brussel, is nog maar de vraag.

Ing.nl