ACM: verduur­za­ming landbouw vraagt om betere vergoeding

Boeren die verduurzamen, krijgen hun extra kosten niet vanzelfsprekend terug. De vijfde Agro-Nutri Monitor brengt opnieuw dezelfde knelpunten in de voedselketen naar voren. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) waarschuwt: zonder extra actie raken de duurzaamheidsdoelstellingen voor de landbouw voor 2030 uit zicht. De toezichthouder vraagt het ministerie van LVVN om een integrale aanpak. Daarbij staan de vraag naar gecertificeerde producten en de verdeling van kosten en opbrengsten centraal.

Vergoeding voor biologische producten schiet tekort

Voor veel boeren overtroffen de meerkosten in 2024 de ontvangen meerprijs. Bij de onderzochte biologische producten was de meerprijs gemiddeld onvoldoende kostendekkend. Dat geldt voor biologische aardappelen, sperziebonen, rode kool en wortels. Ook bij biologische melk, kaas en varkensvlees schoot de vergoeding tekort.

Bij de andere genoemde duurzaamheidskeurmerken is het beeld positiever. Boeren met Beter voor Natuur & Boer ontvangen gemiddeld een kostendekkende meerprijs. Dat geldt ook voor On the Way to PlanetProof en Beter Leven 1 ster. Toch vindt een deel van deze boeren de vergoeding onvoldoende.

Keurmerken bij export vaak onbekend

Nederlandse duurzaamheidskeurmerken zijn in het buitenland niet altijd bekend of herkenbaar. Daardoor worden gecertificeerde producten vaak tegen de lagere gangbare prijs geëxporteerd. Buitenlandse consumenten kiezen bovendien vaak voor lokale producten met eigen keurmerken.

De ACM adviseert Nederlandse duurzaamheidsprestaties herkenbaarder en beter vergelijkbaar te maken. Vergelijkbare Nederlandse keurmerken kunnen worden gebundeld onder één keurmerk voor de export. Ook adviseert de ACM ondersteuning bij aanvragen voor Europese promotiegelden. Die ondersteuning is bedoeld voor producenten- en brancheorganisaties.

Kleiner prijsverschil en meer samenwerking

Consumenten waarderen duurzaamheid, maar willen meestal geen hogere prijs betalen. Dat geldt zolang een goedkoper gangbaar product beschikbaar is. De ACM adviseert daarom het prijsverschil structureel te verkleinen. Milieu- en maatschappelijke kosten verwerken in consumentenprijzen kan daaraan bijdragen.

Ook samenwerking tussen producenten kan volgens de ACM kosten verlagen. Denk aan het gezamenlijk organiseren van machines, logistiek, verwerking en kennis. Vooral kleinere producenten kunnen zo profiteren van schaalvoordelen. De kostenbesparingen kunnen leiden tot lagere verkoopprijzen voor consumenten.

Samenwerking kan daarnaast de onderhandelingspositie van producenten tegenover grote afnemers versterken. Dat kan bijdragen aan een gunstigere verdeling van kosten, opbrengsten en marges binnen de keten.

Acm.nl