Aardappelen laten groeien op gezuiverd rioolwater

Door toenemende droogte hebben boeren steeds vaker te maken met waterschaarste. Gezuiverd rioolwater kan dan een oplossing zijn. Het is het hele jaar beschikbaar, ook in droge perioden. Maar is het veilig genoeg voor voedselgewassen?

Watertechnoloog Erik Vriezekolk onderzoekt dit in het project EffluentFit4Food. Twee jaar geleden begon hij een proef met aardappelen, uien en peren. Die kregen water uit een rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI), waar huishoudelijk en industrieel afvalwater wordt gezuiverd. Dat water is schoon genoeg voor lozing in rivieren, maar is het ook geschikt om gewassen mee te beregenen?

Boeren mogen dit water nu nog niet gebruiken, want dat is wettelijk niet toegestaan. Ze gebruiken vooral slootwater en grondwater. In droge periodes zakt de grondwaterstand vaak zo ver dat landbouw niet meer mag sproeien. In kustgebieden leidt dat ook tot verzilting van de bodem, wat gewassen beschadigt.

Vriezekolk onderzocht ook wat extra zuivering met ozon en UV-licht doet. Deze technieken worden gebruikt bij drinkwater. Van de 80 aangetroffen stoffen verdwenen er 50 volledig. De overige 30 namen sterk af. Toch blijft het water minder schoon dan grondwater.

De planten groeiden op zandige grond die veel water en stoffen opneemt. Ze kregen alleen testwater, geen regenwater. Daarna onderzochten Vriezekolk en zijn collega’s hoeveel stoffen in de oogst zaten. Aardappelen namen het meest op, peren het minst. Mogelijk speelt de afstand tussen de wortel en de vrucht een rol.

Medicijnresten in de aardappel

In aardappelen die water uit de RWZI kregen, zaten nog elf stoffen, vooral medicijnen. Na extra zuivering bleven er nog vier over, in lage concentraties. Volgens Vriezekolk is niet van alle stoffen bekend bij welke dosis ze schadelijk zijn. Maar het verschil tussen gewoon en extra gezuiverd water is duidelijk zichtbaar.

Van proefopstelling naar praktijk

Deze resultaten vormen de basis voor vervolgonderzoek. Vriezekolk wil een veldproef starten met boeren. Bijvoorbeeld op Zeeuwse kleigrond, met watergebruik alleen bij langdurige droogte. Tegelijk blijven er vragen. Wat betekenen de stoffen voor de gezondheid? Hoe vervoer en bewaar je het water veilig?

Vriezekolk ziet zijn werk als voorbereiding op de toekomst. ‘Als dit water veilig blijkt, kan het van groot belang zijn voor de landbouw.’

Lees verder