Wendbaarheid wordt cruciaal voor voedings­pro­du­centen

De druk op voedingsmiddelenproducenten neemt niet af. Integendeel. Ook richting 2026 blijven kosten hoog, markten onzeker en consumentenwensen in beweging. Volgens internationaal advies- en ingenieursbureau NIRAS vraagt dat om productiestrategieën die sneller kunnen meebewegen. Flexibel en efficiënt produceren wordt daarmee steeds belangrijker.

Dat beeld schetst Jonas B. Borrit, Vice President Process Industries bij NIRAS. “Fabrikanten in heel Europa hebben de afgelopen jaren te maken gehad met flinke uitdagingen. Alleen al in 2025 zagen we voortdurend veranderende invoertarieven, stagnerende economische groei en stijgende loonkosten, bovenop de continue uitdaging van veranderende consumentenbehoeften.” Die omstandigheden verdwijnen niet zomaar, verwacht Jonas. Flexibel blijven denken en handelen is dus noodzakelijk.

Opvallend is de groeiende focus op het vermijden van nieuwe kapitaalinvesteringen. Eerst bestaande operaties maximaal benutten, pas daarna uitbreiden. Door de blijvende kosten- en budgetdruk blijft deze aanpak ook volgend jaar relevant.

Plantaardige eiwitten bereiken schaalgrootte

Volgens Jolmer Nieuwkerk, Manager Engineering Expertise bij NIRAS, kan 2026 een belangrijk jaar worden voor plantaardige eiwitten. “2026 zou het jaar kunnen worden waarin de plantaardige eiwitrevolutie echt grootschalig wordt.” De vraag is hoog, geholpen door verbeteringen in smaak en textuur en een groeiend milieubewustzijn.

Vooral start-ups en pioniers zetten stappen richting pilot- en fabrieksniveau. Daarbij lopen ze tegen bekende obstakels aan: financiering en technische kennis. Die zijn nodig om ideeën te vertalen naar veilige, schaalbare en rendabele productie die kan concurreren met gevestigde spelers.

Jolmer ziet daarnaast meer aandacht voor hybride producten. “Plantaardig verschilt wezenlijk van dierlijk, zowel qua proces als product.” Door processen aan te passen, kan het aandeel dierlijk eiwit omlaag, zonder in te leveren op producteigenschappen.

Energietransitie, TCO en flexibiliteit

Duurzamer produceren blijft volgens Jonas essentieel, juist onder kostendruk. Lagere emissies, hogere energie-efficiëntie en kostenbesparingen zijn noodzakelijk voor groei. Nieuwe technologieën spelen daarin een rol. Warmtepompen halen steeds hogere temperaturen, terwijl ook groene brandstoffen en Power-to-X-oplossingen terrein winnen.

Tegelijkertijd worden investeringen kritischer bekeken. “Deze toegenomen mate van beoordeling maakt een betere analyse van de totale eigendomskosten (TCO) noodzakelijk,” zegt Nick Hickman, Vice President Business Development. Meer focus op TCO helpt bedrijven om investeringen beter te onderbouwen.

Flexibiliteit blijft daarbij een sleutelbegrip. Fabrieken die meerdere producten aankunnen, zijn wendbaarder. Veel bestaande locaties zijn daar nog niet op ingericht. Ook de locatiekeuze verandert. Nieuwe fabrieken komen vaker dichter bij stedelijke gebieden, wat voordelen biedt voor personeelsbehoud, maar nieuwe eisen stelt aan ketens en logistiek.

Niras.nl