Voedt Nederland de wereld? WUR zet daar vraagte­kens bij

Nederland staat bekend als een grote landbouwexporteur. Toch laat een nieuwe studie van Wageningen University & Research (WUR) zien dat dit beeld verandert wanneer niet alleen naar de exportwaarde wordt gekeken. De onderzoekers namen ook de import van voedsel, veevoer en het benodigde landgebruik mee. Volgens de studie is de nettobijdrage van Nederland aan de mondiale voedselvoorziening daardoor veel beperkter dan vaak wordt gedacht.

Meer dan exportwaarde

Voor de studie, gepubliceerd in Nature Food, gebruikten de onderzoekers een agro-ecologisch model. Daarmee brachten zij in kaart hoeveel mensen Nederland met de eigen landbouwgrond kan voeden. Ook het land dat in het buitenland nodig is voor geïmporteerd voedsel en veevoer werd meegenomen.

Uit de analyse blijkt dat Nederland het huidige dieet van de eigen bevolking kan produceren op eigen landbouwgrond. Producten die hier nauwelijks groeien moeten dan wel worden vervangen door lokaal beschikbare alternatieven. Daarvoor is alle beschikbare landbouwgrond nodig. Er blijft geen ruimte over voor export of andere maatschappelijke doelen, zoals biogrondstoffen, bio-energie of extra natuur.

“Als je alleen naar exportwaarde kijkt, zie je maar een deel van het verhaal,” zegt onderzoeker Imke de Boer. “Wij hebben onderzocht wat er gebeurt als je ook kijkt naar landgebruik en naar de import van voedsel en veevoer. Dan blijkt dat de nettobijdrage van Nederland aan de mondiale voedselvoorziening heel beperkt is.”

Afhankelijk van buitenlandse landbouwgrond

Nederland beschikt over ongeveer 1,6 miljoen hectare landbouwgrond. Voor de huidige voedselproductie, consumptie en export is daarnaast ongeveer 4,7 miljoen hectare landbouwgrond in het buitenland nodig. Die grond wordt gebruikt voor de productie van voedsel en vooral veevoer dat Nederland importeert.

Volgens de onderzoekers importeert Nederland per saldo meer calorieën en eiwitten dan het exporteert. Vanuit dat perspectief is Nederland geen netto-exporteur van calorieën en eiwit, maar een importeur. De studie laat zien dat de huidige export van dierlijke producten nauw samenhangt met de import van veevoer.

Andere diëten vragen minder grond

De onderzoekers rekenden ook verschillende voedingspatronen door. Een dieet volgens de Schijf van Vijf, een veganistisch dieet of het zogenoemde LEAN-dieet vraagt minder landbouwgrond dan het huidige dieet. Volgens de berekeningen zou Nederland daarmee theoretisch voedsel kunnen produceren voor 10 tot 18 miljoen extra mensen. Ook in dat scenario blijft geen ruimte over voor andere maatschappelijke doelen.

De onderzoekers benadrukken dat het gaat om een modelmatige verkenning. “Nederland heeft zeker een belangrijke rol in voedsel en landbouw,” zegt De Boer. “Maar die rol ligt niet langer in volume-export. Onze kracht kan juist liggen in uitgangsmateriaal, kennis en innovaties die andere landen helpen om duurzamer voedsel te produceren en te consumeren.”

Wur.nl