Te veel aardappelen, te weinig exportkansen

Het aardappelareaal in de EU is dit jaar flink toegenomen. Met 77.000 hectare erbij komt de teller op 1,47 miljoen hectare. Een groei van 5,5%, en dat is de grootste sprong in jaren. Vooral Frankrijk zette stevig in, maar ook België, Duitsland en Nederland draaien op volle kracht. Samen telen de vier landen nu ruim 600.000 hectare consumptieaardappelen.

Wat het ingewikkeld maakt: een groot deel van die uitbreiding is niet vooraf vastgelegd met een contract. Telers gokten, afgelopen winter, op een gunstige markt en vulden de maximale contractruimte bij de fritesproducenten. Maar inmiddels is de vrije markt ingestort en zijn de volumes vanuit de industrie juist teruggeschroefd.

De verwachte oogst? Die kan oplopen tot 25 miljoen ton. Met perfecte omstandigheden zelfs richting de 30 miljoen ton. Volgens DCA Market Intelligence is dat veel te veel voor wat de markt op dit moment aan kan.

Fritesexport raakt in de knel

Wereldwijd groeit de vraag naar frites nog steeds, met ruim 4%. Alleen… Europa kan er steeds minder van meepakken. Frankrijk doet het met +30% nog goed, maar België zakt (-6,6%) en Duitsland blijft hangen. Nederland? Ondanks extra productiecapaciteit slechts +3,6%.

Ondertussen rukken India, China en Egypte op. Die landen investeren hard in verwerking én export. Ze leveren goedkoper én beter, en dat zie je terug in hun cijfers. De Chinese fritesexport steeg met 75%, die van India met 35%.

Kosten hoog, prijzen vastgezet

In Nederland ligt de contractprijs van aardappelen op zo’n 40% van de handelsprijs van Franse frites. Producenten proberen te snijden in kosten, maar arbeid en energie blijven duur. Voor levering in 2025/26 zijn de contractprijzen zelfs hoger dan ooit. Veel volumes zijn al vroeg vastgelegd. Daardoor profiteren producenten nauwelijks van de lagere vrije marktprijzen. Het maakt de markt grillig en kwetsbaar.

Voor de consument verandert er weinig. Frites zijn er genoeg, maar goedkoper worden ze niet. De hoge kosten blijven gewoon doorwerken in de keten.

Dcamarketintelligence.com