Nederland zet opnieuw een stap als koploper in voedselinnovatie. Proeverijen met producten uit innovatieve fermentatie worden toegestaan. Daarmee is Nederland het eerste EU-land dat dit mogelijk maakt. De aankondiging kwam op 24 november van staatssecretaris Jean Rummenie (LVVN) en staatssecretaris Judith Tielen (VWS). Het besluit volgt op de bijna unanieme steun voor een motie uit oktober 2024 die verzocht in overleg te treden met biotechnologiebedrijven over veilige en gecontroleerde proeverijen.
De eerste contouren ontstonden tijdens het tweeminutendebat Tuinbouw, Visserij en Biotechnologie. Daar werd de regering verzocht snel te schakelen. LNV en VWS spraken daarna met HollandBio, Cellular Agriculture Netherlands (CAN) en verschillende bedrijven. Het resultaat is een nieuwe Code of Practice (CoP). Deze beschrijft het proces, de gegevens en de voorwaarden die nodig zijn om proeverijen veilig en verantwoord uit te voeren. Veel producten die met innovatieve fermentatie worden gemaakt—zoals eiwitten of zuivelalternatieven zonder dieren—vallen onder de EU-novelfoodwetgeving. Marktintroductie mag dus nog niet. De CoP biedt ruimte om toch te testen en sluit aan op het eerder vastgestelde kader voor kweekvlees en -vis.
Een commissie van onafhankelijke experts binnen Stichting Cellulaire Agricultuur Nederland beoordeelt aanvragen voordat een proeverij mag plaatsvinden. Het gaat om sensorische tests gericht op smaak, geur en textuur. Bedrijven melden dat eerdere proeverijen met kweekvlees hielpen bij productoptimalisatie. Producenten willen daarnaast investeerders en journalisten betrekken om investeringen te werven en te werken aan consumentenacceptatie.
Het Groeifondsproject rond cellulaire agricultuur, goedgekeurd in 2022, vormt een bredere basis. Het ministerie van LNV diende dit plan in en kreeg 60 miljoen euro voor onderzoek, opleidingen en opschaling. De uitvoering loopt en ondersteunt bedrijven bij de opbouw van dossiers voor toekomstige markttoelating.
HollandBio-directeur Annemiek Verkamman noemt de stap belangrijk: “Dit is ontzettend goed nieuws voor Nederland. Toepassingen uit innovatieve fermentatie kunnen een cruciale bijdrage leveren aan het voorzien in de groeiende wereldwijde vraag naar eiwit, het terugdringen van onze klimaatimpact en het verminderen van dierenleed.”
Zowel Rummenie als Tielen melden dat bedrijven verwachten de eerste proeverijen begin volgend jaar te organiseren.
Bron: Holland Bio