Plantaardig eiwit in ziekenhuizen: weinig zicht op voortgang

88% van de ziekenhuizen heeft een doel gesteld voor meer plantaardig eiwit. Slechts één op de vier rapporteert publiekelijk over de voortgang. Daardoor blijft onduidelijk of de sector zijn doelen gaat halen. Dat blijkt uit onderzoek van ProVeg Nederland voor eiwitstand.nl.

ProVeg onderzocht alle Nederlandse ziekenhuizen via openbare bronnen, waaronder duurzaamheidsverslagen. De organisatie vroeg ziekenhuizen daarnaast per e-mail om updates en wijzigingen.

Meer plantaardig in de zorg

De sector streeft in 2030 naar 60% plantaardig en 40% dierlijk eiwit. Het doel betreft de eiwitten die medewerkers en bezoekers consumeren. Voor patiënten geldt de ambitie voor zover medisch verantwoord. Zes ziekenhuizen, waaronder het Amphia ziekenhuis en Isala, streven naar 80% plantaardig eiwit in 2030.

Een belangrijke aanjager is de Green Deal Duurzame Zorg 3.0. Voor medewerkers en bezoekers is het tussendoel eind 2026 50% plantaardig en 50% dierlijk eiwit. Een aantal ziekenhuizen heeft die verhouding al bereikt.

Bij patiëntenvoeding helpt praktijkonderzoek de medische haalbaarheid te beoordelen. Dat onderzoek houdt rekening met de kwaliteit van eiwitbronnen. Ook telt mee of patiënten de gerechten daadwerkelijk eten.

Aanpassingen in recepturen

39% van de ziekenhuizen communiceert publiekelijk over concrete maatregelen. Dat betekent niet dat de overige ziekenhuizen geen maatregelen nemen. Ziekenhuizen passen bijvoorbeeld menukaarten en recepturen aan voor meer plantaardige opties. Zij bieden plantaardige keuzes ook goedkoper aan dan dierlijke opties.

Het Jeroen Bosch Ziekenhuis kiest op meerdere plekken standaard voor plantaardige varianten. Het verving room in sauzen, kookroom en mayonaise in alle gerechten door plantaardige varianten. Ook maakte het ziekenhuis zijn soepen grotendeels plantaardig.

Meten via inkoopgegevens

Freya Hiemstra van ProVeg Nederland pleit voor structurele rapportage van de eiwitverhouding. ProVeg Nederland en de Green Protein Alliance ontwikkelden daarvoor een handleiding. Dat deden zij in opdracht van het RIVM. Met de Eiweet-methode kunnen organisaties hun eiwitverhouding meten via inkoopgegevens.

ProVeg onderzocht ook twintig organisaties in de ouderen- en gehandicaptenzorg. Deze selectie is niet representatief voor de gehele langdurige zorg. Negentien organisaties ondertekenden de Green Deal, met 60% plantaardig als doel voor 2030. Over hun maatregelen en voortgang is nog weinig openbaar bekend.

Proveg.org