NVWA: goede naleving regels kan minder inspecties opleveren

Bedrijven die aantoonbaar de regels naleven, kunnen minder NVWA-inspecties op locatie krijgen. Een goed werkend kwaliteitssysteem kan daarbij het verschil maken. Maar wat moet een bedrijf daarvoor precies op orde hebben? Staatssecretaris Silvio Erkens licht de voorwaarden toe in zijn antwoorden op Kamervragen. De mogelijkheden hangen onder meer af van de sector.

Borging bepaalt het toezicht

Bij systeemtoezicht nemen bedrijven zelf aantoonbaar verantwoordelijkheid voor het naleven van regels. De NVWA gebruikt daarbij verschillende instrumenten, waaronder audits en inspecties.

Een onafhankelijke partij kan bijvoorbeeld de bedrijfsprocessen of het managementsysteem toetsen. De NVWA moet het gebruikte controlesysteem daarvoor hebben beoordeeld en geaccepteerd. Aangepast toezicht kan gelden voor onderdelen waarvoor die partij de naleving borgt.

De mogelijkheden hangen mede af van de organisatie binnen een sector. Ook kennis, draagvlak en de borging van geldende normen wegen mee. Volgens Erkens verschillen sectoren te sterk voor één algemene, meetbare nalevingsnorm.

Eisen aan private controlesystemen

De NVWA werkt al met private kwaliteits- en controlesystemen. Voordat zij deze accepteert, stelt de toezichthouder daarvoor criteria vast. Die hangen af van het type systeem en de branche.

Het controlesysteem moet onafhankelijk zijn en de prestaties van deelnemende bedrijven kunnen aantonen. Verder gelden eisen voor transparante sancties en onaangekondigde audits. Ook moet het systeem de kwaliteit van audits en certificerende instellingen bewaken. Procedures voor zelfcorrectie en informatie-uitwisseling met de NVWA horen daar eveneens bij.

Inspecties op locatie helpen de prestaties in de praktijk te controleren. Blijkt uit de gedeelde informatie dat een bedrijf of branche tekortschiet? Dan kan de NVWA het toezicht weer verzwaren.

Uitwerking per sector

Bij zogenoemde formulebedrijven past de NVWA al een vorm van systeemtoezicht toe. Dat gebeurt vooral binnen de domeinen voedselveiligheid en productveiligheid. Ook het toezicht op exportkanalisatiesystemen is daarvan een voorbeeld. Met zo’n kwaliteitssysteem borgen bedrijven zelf de controle op exporteisen.

De NVWA onderzoekt welke andere sectoren geschikt zijn voor systeemtoezicht. Erkens werkt het principe ‘high trust, high penalty’ per domein verder uit. In komende Kamerbrieven licht hij de aanpak en bijbehorende criteria toe.

Tweedekamer.nl