Europa wil territo­riale leverings­be­per­kingen aanpakken

Retailers en groothandels willen voedingsmiddelen inkopen waar de voorwaarden het gunstigst zijn. Toch maken territoriale leveringsbeperkingen dat niet altijd mogelijk. Leveranciers kunnen de verkoop van producten tot bepaalde landen beperken. Ook afwijkende verpakkingen kunnen internationale handel belemmeren. Dat verdeelt de Europese markt en kan bijdragen aan hogere prijzen. Zes mededingingsautoriteiten willen daarom dat Europa ingrijpt.

Kleinere markten onder druk

De autoriteiten van Nederland, Oostenrijk, België, Griekenland, Portugal en Tsjechië stuurden gezamenlijk een brief aan de Europese Commissie. Zij vragen om gerichte wetgeving tegen ongerechtvaardigde beperkingen.

Vooral kleinere Europese markten ondervinden daarvan volgens de brief hinder. Retailers en groothandels kopen daar doorgaans kleinere volumes in. Dat kan hun onderhandelingspositie tegenover fabrikanten verzwakken.

Een Europees onderzoek uit 2020 berekende de mogelijke gevolgen voor prijzen. Zonder deze beperkingen zouden retailers gemiddeld 8,8 procent goedkoper inkopen. Consumentenprijzen zouden gemiddeld 7,6 procent lager uitvallen. De totale besparing werd geraamd op 14,1 miljard euro.

Huidige regels pakken niet alles aan

Het Europese mededingingsrecht biedt niet altijd een oplossing. Het geldt bijvoorbeeld bij misbruik door een dominante onderneming. Ook verboden afspraken tussen bedrijven vallen onder deze regels.

Veel beperkingen worden eenzijdig opgelegd door bedrijven zonder dominante marktpositie. Daardoor vallen ze buiten de bestaande mededingingsregels. De Europese verordening tegen geoblocking geldt alleen voor verkoop aan consumenten. Zakelijke transacties tussen bedrijven vallen daar niet onder.

AB InBev kreeg in 2019 een boete van 200 miljoen euro. De bierproducent beperkte onder meer leveringen aan Nederlandse groothandels. Mondelez kreeg in 2024 een boete van 337,5 miljoen euro. Het bedrijf legde groothandels en retailers beperkingen op voor bepaalde gebieden.

Proef met digitale etikettering

DG GROW werkt aan een proef met digitale etikettering voor voedingsmiddelen. Dit initiatief richt zich op verschillen tussen nationale verpakkingen. Volgens de brief zijn Europese etiketteringsregels voor voedingsmiddelen grotendeels gelijkgetrokken.

De Europese Commissie wil uiterlijk eind 2026 nieuwe instrumenten ontwikkelen. Daarmee kan zij ook beperkingen buiten het mededingingsrecht aanpakken.

Acm.nl