Britse voedsel­keten onvoldoende voorbereid op crises

Een crisisplan biedt pas zekerheid wanneer het ook uitvoerbaar blijkt. Juist daar wringt het bij de Britse voedselvoorziening. De overheid rekent sterk op bedrijven, maar betrekt hen beperkt bij voorbereidingen. Daardoor is niet duidelijk of de aanpak standhoudt tijdens ernstige verstoringen. De Britse National Audit Office (NAO) pleit daarom voor betere samenwerking en stevigere praktijktests.

Risico’s nemen toe

Voedsel behoort in het Verenigd Koninkrijk tot de kritieke nationale infrastructuur. De keten omvat landbouw, productie, opslag, distributie, groothandel, retail en catering. Bedrijven zijn grotendeels zelf verantwoordelijk voor hun voorbereiding op verstoringen.

Tijdens de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne bleef de keten functioneren. In de meeste gevallen was omvangrijke overheidssteun daarbij niet nodig. Toch worden mogelijke verstoringen volgens Defra waarschijnlijker en ernstiger. Extreem weer, cyberaanvallen, energieproblemen en ziekte-uitbraken vormen belangrijke risico’s.

Klimaatverandering vergroot daarnaast de kans op extreem weer. Verstoringen kunnen bedrijfsprocessen hinderen en de kosten voor bedrijven verhogen. Voor consumenten dreigen hogere prijzen, minder keuze en problemen met de toegang tot voedsel.

Sector te weinig betrokken

Defra breidde het team voor de weerbaarheid van de voedselketen uit. Ook richt het ministerie zich sterker op catastrofale gebeurtenissen. Volgens de NAO staan deze voorbereidingen echter nog aan het begin.

Bedrijven hadden weinig inbreng bij Defra’s draaiboek voor verstoringen van de voedselvoorziening. Ook bij landelijke crisisoefeningen bleef de sector grotendeels buiten beeld. De laatste nationale oefening vond plaats in 2023.

De NAO adviseert Defra het contact met bedrijven te verbeteren. Ook moet het ministerie noodplannen met overheid en industrie testen. Verder moet Defra zijn juridische bevoegdheden bij ernstige verstoringen beoordelen.

Het rapport wijst daarnaast op werkwijzen in andere landen en sectoren. Defra moet de kosten en mogelijke voordelen daarvan zorgvuldig afwegen. De weerbaarheid van de binnenlandse voedselproductie valt buiten dit onderzoek.

Nao.org.uk