Europese eiwitau­to­nomie stuit op economi­sche grenzen

Europa wil minder afhankelijk worden van geïmporteerde soja. Meer teelt van peulvruchten lijkt daarvoor een logische oplossing. Nieuw onderzoek laat echter zien dat zelfvoorziening lastig blijft. Vooral economische prikkels en consumptieverandering bepalen uiteindelijk het resultaat.

Onderzoekers analyseerden drie routes richting 2030. Ze bekeken handelsbeperkingen, landbouwsteun en veranderende voedingspatronen. Daarbij combineerden ze economische modellen, bedrijfsanalyses en levenscyclusanalyses. De studie omvat de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk.

Importstop heeft grote gevolgen

Europa importeert ongeveer 95 procent van zijn soja. Vooral varkens- en pluimveehouderij gebruiken veel geconcentreerde eiwitrijke voeders. Een volledige importstop stimuleert daarom de Europese productie sterk. Het areaal peulvruchten groeit daarbij met miljoenen hectares.

Toch kan Europa de weggevallen import niet volledig vervangen. De sojaprijs stijgt in dit scenario met 150 procent. Het gebruik van soja in diervoeders halveert vervolgens. De Europese veehouderijproductie daalt met ongeveer 2 tot 3 procent. Vooral de import van pluimveevlees neemt daardoor sterk toe.

Gerichte steun blijkt minder ingrijpend voor de markt. Een areaalvergoeding maakt peulvruchten op meer landbouwbedrijven economisch aantrekkelijk. In Duitsland werd gerekend met 110 euro per hectare. Bedrijven nemen daardoor vaker veldbonen, erwten of soja op.

Consumptie heeft grootste klimaateffect

De derde route gaat uit van 11 procent minder vleesproteïne. Deze wordt vervangen door plantaardige eiwitbronnen. Daardoor verdubbelt de Europese import van peulvruchten ruim. Tegelijkertijd neemt de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen duidelijk af.

Volgens de onderzoekers levert deze vraaggestuurde verandering wereldwijd de grootste klimaatwinst. Minder vleesconsumptie zorgt voor 18,8 miljoen ton CO₂-equivalent minder uitstoot. Een importstop levert wereldwijd slechts 2,9 miljoen ton vermindering op.

De studie laat daarmee zien dat Europese eiwitproductie kan groeien. Volledige zelfvoorziening vraagt echter veel land en stevige prijsaanpassingen. Een combinatie van landbouwbeleid, economische prikkels en veranderende consumptie biedt meer perspectief.

Lees het hele artikel op www.nature.com