AGF-handel heeft toekomst, maar moet keuzes maken

De handel in aardappelen, groente en fruit is groot in Nederland. Dat blijft zo, maar de omstandigheden veranderen. Klimaatverandering, geopolitieke spanningen en hogere eisen van klanten maken het speelveld ingewikkelder. Toch ziet Rabobank nog volop ruimte voor bedrijven in de sector. Voorwaarde: duidelijke keuzes maken en scherp positioneren.

Grote sector met veel verschillende spelers

De Nederlandse AGF-groothandel is omvangrijk en behoorlijk divers. In totaal zijn er ongeveer 1.670 groothandels actief. Samen goed voor bijna 30 miljard euro omzet en zo’n 18.000 banen. Ook in Europa gaat het om een forse sector. Volgens cijfers van Eurostat zijn er binnen de EU ongeveer 45.000 bedrijven actief in de groothandel van aardappelen, groente en fruit. De gezamenlijke omzet ligt rond de 255 miljard euro.

Binnen die handel lopen de activiteiten sterk uiteen. Sommige telers verkopen hun producten zelf. Daarnaast zijn er coöperaties, importeurs, exporteurs en inkooporganisaties van supermarkten. Verder spelen fruitrijpers, groentesnijders, verpakkers en logistieke dienstverleners een rol. Opvallend: waar teelt en retail steeds verder consolideren, blijft de handel relatief versnipperd. Sterker nog, het aantal geregistreerde bedrijven nam de afgelopen twintig jaar juist toe.

Importgroei en nieuwe productstromen

Nederland blijft een belangrijk knooppunt voor de handel in groente en fruit. De import van producten van buiten de EU groeit hier sneller dan gemiddeld in Europa. Een deel van die groei komt door producten die de afgelopen jaren populairder zijn geworden. Denk aan avocado’s, blauwe bessen, mango en gember. Nieuwe productstromen trekken ook nieuwe bedrijven aan.

Zo nam het aantal bedrijven in Europa dat blauwe bessen uit Peru importeert flink toe. Waar dat er in 2015 nog ongeveer dertig waren, zijn dat er inmiddels meer dan 150. Nederland profiteert van deze ontwikkeling. Het land heeft een groot AGF-cluster en een sterke logistieke positie. Daarnaast openen exporteurs uit landen als Peru, Chili en Zuid-Afrika steeds vaker een verkoopkantoor in Europa.

Productbeschikbaarheid wordt onzeker

Tegelijkertijd groeit de onzekerheid rond de beschikbaarheid van groente en fruit. In Nederland stagneert de productie na jaren van groei. Binnen de EU daalt de productie zelfs. Daar spelen meerdere factoren doorheen. Klimaatverandering bijvoorbeeld, maar ook strengere regels rond gewasbescherming en watertekorten. Arbeidstekorten en het gebrek aan opvolgers bij teeltbedrijven maken het er niet eenvoudiger op. Daar komen geopolitieke spanningen en logistieke verstoringen nog bij.

Aan de vraagkant groeit de consumptie beperkt. Na de coronapiek stabiliseerde het aankoopvolume van verse groente en fruit. Door vergrijzing en een lagere bevolkingsgroei blijft de volumegroei waarschijnlijk klein. Het gevolg: meer concurrentie tussen verkoopkanalen. Supermarkten blijven het belangrijkste kanaal. Tegelijk groeit de druk door online verkoop en maaltijdbezorging. In deze markt betekent marktaandeelwinst voor de één vrijwel automatisch verlies voor de ander.

Rabobank.nl