Zonder managers, mét meer dan 300 mensen

Je hebt van die bedrijfsbezoeken waar nog lang over nagepraat wordt. Het bezoek aan Niverplast op 1 september was er zo één. Niet alleen vanwege de techniek of het bijzondere gebouw. Vooral de manier waarop dit bedrijf georganiseerd is, maakte indruk.

Met zestig OSV-leden waren we te gast in Nijverdal. Daar werden we gastvrij ontvangen. Het was vanaf het eerste moment gezellig en behoorlijk druk.

Niverplast werd groot met machines die automatisch zakken in kratten plaatsen en openen. Inmiddels ontwikkelt en bouwt het bedrijf complete geautomatiseerde verpakkingslijnen. Het bedrijf werkt onder andere voor voedingsmiddelenproducenten en logistieke bedrijven. Maar tijdens dit bezoek stond vooral de organisatie centraal. Want hoe stuur je ruim 300 medewerkers aan zonder managementlagen? Het korte antwoord: eigenlijk helemaal niet.

Vertrouwen als uitgangspunt

Eigenaar Gerrit Jan Nieuwenhuis vertelde zijn verhaal onderaan de grote trap. Een toepasselijke plek in een gebouw waar verbinding centraal staat. Hij begon ooit samen met zijn vrouw. Inmiddels werken er meer dan 300 mensen op meerdere locaties. Die groei heeft niet geleid tot een traditionele managementstructuur. Niverplast werkt zonder de gebruikelijke hiërarchische lagen en functiekaders. Medewerkers werken in teams en bepalen daarin hun eigen rollen. Ze beoordelen elkaar en traditionele functioneringsgesprekken zijn er niet. Op papier klinkt dat bijna te mooi om waar te zijn. Tijdens de rondleiding bleek dat de praktijk hetzelfde verhaal vertelt.

We gingen in zes groepen door het bedrijf. Iedere groep kreeg een andere medewerker als gids. Achteraf bleken hun verhalen opvallend veel overeenkomsten te hebben. Niet omdat ze een ingestudeerd verhaal vertelden. Juist hun enthousiasme en betrokkenheid kwamen heel natuurlijk over.

Medewerkers krijgen veel vrijheid en verantwoordelijkheid. Er is geen manager die voortdurend over hun schouder meekijkt. Dat vraagt natuurlijk wel om een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Dat eigenaarschap lijkt hier diep in de organisatie te zitten. Wie een goed idee heeft, krijgt ruimte om ermee aan de slag te gaan. Niet eerst langs verschillende managementlagen of commissies. Als iemand denkt dat iets kan werken, wordt het onderzocht, of zelfs direct uitgevoerd. Dat levert snelheid op, maar ook innovaties.

Tijdens de rondleiding zagen we hoe kort de lijnen werkelijk zijn. Wie tijdens de bouw van een machine iets tegenkomt, loopt naar engineering. Een verkeerd geplaatst gat wordt geen formulier of overlegmoment. Mensen zoeken elkaar op en lossen het samen direct op. Techniek, engineering, ontwikkeling en productie zitten daarom dicht bij elkaar. Problemen worden snel besproken en kansen blijven niet lang liggen.

Een mooi voorbeeld daarvan is de samenwerking met Picnic. Niverplast had al een oplossing om zakken in kratten te plaatsen. Voor Picnic moest die techniek worden aangepast naar meerdere openstaande zakken in één krat. Die specifieke vraag werd technisch opgelost en in gebruik genomen. Vervolgens keek Niverplast direct verder dan die ene klant. Wanneer één online supermarkt deze oplossing nodig heeft, geldt dat mogelijk ook voor andere bedrijven.

Daarmee wordt innovatie direct gekoppeld aan ondernemerschap. Ontwikkelen, engineeren, bouwen en plaatsen lopen vrijwel in elkaar over. Vervolgens wordt gekeken waar dezelfde techniek nog meer waarde kan toevoegen.

Mensen moeten bij Niverplast passen

Minstens zo opvallend is de aantrekkingskracht als werkgever. Technische vacatures zijn voor veel bedrijven lastig in te vullen. Bij Niverplast lijkt dat probleem aanzienlijk kleiner.

In de regio staat het bedrijf bekend als aantrekkelijke werkgever. Voor sommige functies bestaan zelfs wachtlijsten met belangstellenden. Dat geeft het bedrijf de mogelijkheid zorgvuldig te selecteren. Daarbij kijkt Niverplast nadrukkelijk verder dan diploma's en sollicitatieteksten. Tijdens persoonlijke gesprekken proberen medewerkers de mens achter het cv te leren kennen. De belangrijkste vraag is uiteindelijk of iemand binnen de cultuur past. Dat gaat soms mis. Nieuwe medewerkers vertrekken dan meestal al vrij snel. Wie wel past, blijft jarenlang of zelfs tot het pensioen.

De gemiddelde leeftijd binnen Niverplast ligt rond 32 jaar. Tijdens ons bezoek viel vooral de openheid van medewerkers op. Mensen vertelden enthousiast over hun werk en hun organisatie. Niemand leek moeite te hebben met vragen van bezoekers. Dat enthousiasme maakte misschien wel de meeste indruk.

Want een organisatiestructuur kun je op papier zetten. Vertrouwen kun je als kernwaarde op een website plaatsen. Maar uiteindelijk vertellen medewerkers zelf of het daadwerkelijk werkt.

Zestig bezoekers en minstens zoveel vragen

Onder de zestig deelnemers waren ook verschillende HR-professionals. Voor hen leverde het bezoek vanzelfsprekend genoeg gesprekstof op.

Een organisatie zonder traditionele managementlagen bouw je niet zomaar na. Zeker binnen bestaande bedrijven zijn structuren en verantwoordelijkheden vaak jarenlang gegroeid. Toch zagen deelnemers onderdelen die ook binnen hun eigen organisaties toepasbaar kunnen zijn.

Daarmee gebeurde precies waarvoor we onze bedrijfsbezoeken organiseren. Niet om een formule één op één over te nemen. Wel om te kijken, vragen te stellen en ideeën mee naar huis te nemen. De reacties na afloop waren dan ook bijzonder enthousiast. Over de organisatie, de cultuur, de techniek en het gebouw. Maar vooral over de mensen die er werken. Meerdere bezoekers grapten zelfs dat ze hier best zouden willen werken. Ik sluit mezelf voor het gemak maar bij dat rijtje aan. Maar ik blijf toch maar bij mijn eigen bedrijf.

Na de rondleiding sloten we buiten af met een heerlijke barbecue verzorgd door, inderdaad, eigen medewerkers. Het mooie weer werkte gelukkig ook nog even mee. Er werd volop nagepraat over wat we hadden gezien en gehoord.

De complimenten voor deze middag waren talrijk. Die geef ik graag door aan Niverplast. Wij hebben ervoor gezorgd dat zestig OSV-leden naar Nijverdal kwamen. Niverplast deed de rest. En dat hebben ze goed gedaan.

De lat voor onze volgende bedrijfsbezoeken ligt daarmee weer iets hoger. We zijn vooral blij dat we met zoveel leden mochten binnenkijken. Niet alleen bij de machines, maar juist achter de organisatie. Want techniek kun je kopen en processen kun je beschrijven. Een bedrijfscultuur waarin ruim 300 mensen eigenaarschap voelen, bouw je niet zomaar. Precies daarom was dit bezoek zo interessant.

Kennis delen én kennissen delen. Daar doen we het voor